Piatnaccać hadoŭ pry ŭładzie

10 lipienia 1994 hodu Alaksandr Łukašenka pieramoh na pieršych u historyi niezaležnaj krainy prezidenckich vybarach.

Prezidenckaja forma praŭleńnia była praduhledžana novaj Kanstytucyjaj Respubliki Biełaruś, jakuju Viarchoŭny Saviet pryniaŭ 15 sakavika 1994 hoda. Pieršyja vybary prezidenta byli pryznačanyja na 23 červienia 1994 hoda. U ich brali ŭdzieł šeść kandydataŭ, jakija pradstaŭlali davoli šyroki śpiektr palityčnych sił: kiraŭnik urada Viačasłaŭ Kiebič, były staršynia Viarchoŭnaha Savieta Stanisłaŭ Šuškievič, lider Biełaruskaha narodnaha frontu «Adradžeńnie» Zianon Paźniak, sakratar CK Partyi kamunistaŭ Biełarusi Vasil Novikaŭ, kiraŭnik Sajuza ahrarnikaŭ Biełarusi Alaksandr Dubko i deputat Viarchoŭnaha Savieta, dyrektar saŭhasa «Haradziec» Škłoŭskaha rajona Alaksandr Łukašenka.

U druhi tur vyjšli Łukašenka i Kiebič, jakija nabrali adpaviedna 44,82% i 17,32% hałasoŭ vybarščykaŭ (Paźniak nabraŭ 12,82%, Šuškievič — 10%, Dubko — 6%, Novikaŭ — 5%).

Druhi tur vybaraŭ prezidenta adbyŭsia 10 lipienia 1994 hoda. Alaksandr Łukašenka atrymaŭ padtrymku 80,1% vybarščykaŭ. Jaho asnoŭny sapiernik — 14,1% hałasoŭ.

Niezaležnyja naziralniki acanili pieršyja vybary prezidenta Biełarusi jak adnosna svabodnyja i demakratyčnyja, zaznačyŭšy pry hetym vykarystańnie administracyjnaha resursu i elemientaŭ «čornaha pijaru» suprać kankurentaŭ prem`iera Kiebiča.

U svaju čarhu mnohija palitołahi nazvali vyniki vybaraŭ 1994 «elektaralnaj revalucyjaj». Na ich dumku, šarahovyja hramadzianie, zamučanyja ekanamičnym biazładździem, źviazanym z raspadam SSSR, takim čynam vykazali niedavier staroj namienkłatury i prahałasavali za prahramu «naviadzieńnia paradku», viartańnia ŭ adnosna paśpiachovyja i spakojnyja časy «raźvitoha sacyjalizmu».

Analizujučy ŭłasnyja pamyłki, dapuščanyja padčas pieradvybarnaj kampanii, Viačasłaŭ Kiebič u svajoj knizie «Spakusa ŭładaj» piša: «Ci moh ja nie prajhrać? Viadoma, moh. Kali b spaŭna zadziejničaŭ, pryčym na zusim zakonnych padstavach, administracyjny resurs, jak heta robicca ciapier u nas, u Rasii, inšych krainach. Nie zrabiŭ hetaha pa hłupstvie. Ja paspadziavaŭsia na svoj štab, štab paspadziavaŭsia na miascovuju ŭładu, miascovaja ŭłada paspadziavałasia na ŭdaču… Kali b zapatrabavaŭ ad dziaržaŭnych ŚMI nie zabyvać pra svoj dziaržaŭny status i pamienš lić brudu na ŭładu. Kali b, karystajučysia pryjaznym raspałažeńniem Jelcyna, Čarnamyrdzina, ja zapeŭniŭ Kreml, što Biełaruś nikoli nie pavierniecca da Rasii śpinaj, nie pojdzie ŭ abdymki Zachadu. Takija prahnozy rabilisia niekatorymi śpiecsłužbami, i jany padyhryvali nie mnie, a Alaksandru Łukašenku, jaki hulaŭ maimi ž intehracyjnymi kozyrami».

Druhi kandydat na prezidenckich vybarach 1994 hoda Zianon Paźniak miarkuje, što pieramoha Alaksandra Łukašenki nie była harantavanaja: «Niahledziačy na vielmi hruntoŭna prapracavanuju apieracyju ŭ KHB i ŭ Łubiancy z vykarystańniem mahutnych prapahandysckich i ahienturnych resursaŭ z šyrokim i ŭmiełym zachopam (na pratestnaj chvali) častki frontaŭskaha elektaratu, u realnaści nie isnavała, adnak, nijakaj peŭnaści ŭ pieramozie Łukašenki na vybarach. Adnak hałoŭnaj niebiaśpiekaj dla režymu Kiebič i ŭsia namienkłatura ličyli Narodny Front i jaho kandydata ŭ prezidenty, i tamu pierad druhim turam jany, faktyčna, rasčyścili darohu Łukašenku. U svaich niadaŭnich uspaminach Kiebič ščyra ŭ hetym pryznaŭsia, kažučy, što ahulnaj pieramohaj jaho i Łukašenki na vybarach stała toje, što jany razam vystupili jak sajuźniki i nie dapuścili da ŭłady Paźniaka».

Siarhiej Pulša, BiełaPAN

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0