Kab Achmadziniežad pierachapiŭ uładu ŭ Iranie, Izrail i ZŠA źniščyli achoŭnikaŭ, jakija trymali jaho pad chatnim aryštam

Jak piša The New York Times, jašče ŭ pieršyja dni vajny Donald Tramp publična kazaŭ, što Iranam pavinien kiravać «chtości znutry krainy». Ale mała chto moh ujavić, što havorka išła mienavita pra Machmuda Achmadziniežada — byłoha prezidenta Irana, adnaho z samych žorstkich i antyzachodnich kiraŭnikoŭ u historyi krainy.

Čamu Achmadziniežad?

Jak adznačaje aŭtar materyjału, vybar Achmadziniežada vyhladaŭ nadzvyčaj dziŭnym. Choć apošnim časam jon usio čaściej kanfliktavaŭ z kiraŭnictvam krainy i znachodziŭsia pad pilnym nahladam iranskich uładaŭ, padčas svajho prezidenctva z 2005 pa 2013 hod jon byŭ viadomy zaklikami «ścierci Izrail z karty śvietu». Achmadziniežad admaŭlaŭ Chałakost, śćviardžaŭ, što ŭ Iranie «niama nivodnaha hieja», vystupaŭ na kanfierencyi «Śviet bieź sijanizmu» i žorstka dušyŭ unutranyja pratesty.

U toj ža čas u apošnija hady Achmadziniežad usio čaściej kanfliktavaŭ ź iranskim kiraŭnictvam. Jaho trojčy — u 2017, 2021 i 2024 hadach — nie dapuskali da prezidenckich vybaraŭ. Jon adkryta abvinavačvaŭ ułady ŭ karupcyi i kiepskim kiravańni, a jaho pieramiaščeńni byli mocna abmiežavanyja. Režym pačaŭ ličyć jaho patencyjna destabilizujučym elemientam.

Na dumku aŭtara, mienavita heta i zrabiła jaho cikavym dla ZŠA i Izraila. Amierykanskija čynoŭniki kazali, što ŭnutry iranskaha režymu jość ludzi, hatovyja supracoŭničać z Vašynhtonam, navat kali ich nielha nazvać «umieranymi». Sam Tramp u toj čas byŭ zadavoleny apieracyjaj suprać vieniesuelskaha lidara Nikałasa Madura i ličyŭ, što padobnuju madel možna paŭtaryć i ŭ Iranie.

Paplečnik Achmadziniežada raspavioŭ NYT, što amierykancy bačyli ŭ im čałavieka, zdolnaha kantralavać «palityčnuju, sacyjalnuju i vajskovuju situacyju» ŭ Iranie. Surazmoŭca navat paraŭnaŭ jaho z Dełsi Radryhies, jakaja ŭziała ŭładu ŭ Vieniesuele paśla zachopu Madura amierykancami i z taho času ščylna supracoŭničaje z Trampam.

Dziorzki płan

Pavodle źviestak amierykanskich čynoŭnikaŭ, izrailcianie raspracavali šmatetapny scenar źviaržeńnia teakratyčnaj ułady ŭ Iranie. U jaho ŭvachodzili masiravanyja avijaŭdary ZŠA i Izraila, zabojstva viarchoŭnaha lidara krainy ajatały Ali Chamieniei, vykarystańnie kurdskich sił suprać iranskaj armii, infarmacyjnyja apieracyi i stvareńnie ŭražańnia, što režym stračvaje kantrol nad krainaj. U vyniku, jak mierkavałasia, u Iranie pavinna była źjavicca «alternatyŭnaja ŭłada».

Adnoj z klučavych fihur hetaha płana i byŭ były prezident Irana. Jak śćviardžaje NYT sa spasyłkaj na amierykanskija krynicy, hetaja zaduma była raspracavana izrailcianami i papiarednie ŭzhodniena z samim Achmadziniežadam.

Jak adznačaje NYT, izrailski ŭdar pa domie byłoha prezidenta Irana ŭ Tehieranie ŭ pieršy dzień vajny mieŭ na mecie nie zabić jaho, a vyzvalić z-pad varty.

Udar nanosiŭsia pa punkcie achovy na ŭjeździe ŭ tupikovuju vulicu, dzie žyŭ były prezident. Sam dom amal nie paciarpieŭ, ale budynak achovy byŭ źniščany — heta paźniej paćvierdzili spadarožnikavyja zdymki.

Pavodle NYT, zahinuli nie prosta ciełaachoŭniki Achmadziniedžada, a supracoŭniki Korpusa vartavych isłamskaj revalucyi, jakija adnačasova i achoŭvali jaho, i faktyčna trymali pad chatnim aryštam. Spačatku ŭ iranskich miedyja navat źjavilisia paviedamleńni pra śmierć byłoha prezidenta, ale paśla dziaržaŭnyja ahienctvy ŭdakładnili, što jon vyžyŭ.

U sakavickim artykule ŭ časopisie The Atlantic sa spasyłkaj na ananimnych paplečnikaŭ Achmadziniežada havaryłasia, što były prezident byŭ paśpiachova vyzvaleny z-pad varty paśla ŭdaru pa jaho domie. Artykuł apisvaŭ heta jak «faktyčnuju apieracyju pa ŭciokach z turmy». Hetuju infarmacyju paćvierdziŭ i paplečnik Achmadziniežada ŭ kamientary dla NYT: eks-prezident sapraŭdy ŭspryniaŭ udar jak sprobu jaho vyzvaleńnia.

Pravał

Adnak apieracyja pajšła nie pavodle scenaryja. Padčas udaru Achmadziniedžad atrymaŭ ranieńnie. Jak piša NYT sa spasyłkaj na paplečnika byłoha prezidenta Irana, apynuŭšysia na vałasku ad śmierci, jon rasčaravaŭsia ŭ płanie źmieny režymu.

Niahledziačy na toje, što jaho faktyčna vyzvalili, z momantu ŭdaru Achmadziniežad bolš nie źjaŭlaŭsia publična. Jaho ciapierašniaje miescaznachodžańnie i stan zdaroŭja zastajucca nieviadomymi.

Pavialičyć

Jak padsumoŭvaje NYT, amal ničoha ź izrailskaha płana nie atrymałasia. Akramia avijaŭdaraŭ i likvidacyi viarchoŭnaha lidara, astatnija elemienty apieracyi pravalilisia. Iranski režym vytrymaŭ pieršyja miesiacy vajny, a raźliki ZŠA i Izraila na chutki krach ułady akazalisia pamyłkovymi.

Tym nie mienš kiraŭnik Masada David Barnea ŭ razmovach z kalehami śćviardžaŭ, što płan usio jašče mieŭ «vielmi vysokija šancy na pośpiech», kali b jaho dazvolili realizavać da kanca.

Jak piša NYT, dahetul niezrazumieła, jakim čynam Achmadziniedžada ŭciahnuli ŭ hety płan. Pres-sakratar Masada admoviŭsia ad kamientaroŭ.

• 1
• 1
• 7
• 4
• 4
• 1
• 0
• 0