«Mnie tak dobra raniej nikoli nie było». Jak žyvie biełaruskaja siamja, u jakoj žonka addała nyrku mužu
Biełaruska Alena Chvaścionak raskazała Svabodzie, jak jany z mužam adčuvajuć siabie paśla apieracyi, pra viartańnie da pracy i pierajezd u novaje žytło.
18 sakavika adnu nyrku biełaruski Aleny Chvaścionak pierasadzili jaje mužu Siaržuku, u jakoha svaje nyrki amal pierastali pracavać. Alena sama prapanavała stać donaram dla muža. Pry abśledavańni lekary papiarednie vyśvietlili, što jaje orhan pasuje dla transpłantacyi.
«Siabry žartujuć, što my ciapier adno cełaje z hetymi nyrkami. Maja nyrka ŭ im, i my ciapier nikudy adno ad adnaho», — śmiajecca Alena Chvaścionak.
Alena dadaje, što apošni miesiac žyćcia zusim nie pamiataje, bo adnačasova ŭładkoŭvałasia na pracu, ramantavała kvateru i pierajazdžała, dzieci zakančvali školny hod. «Niama nivodnaj svabodnaj chviliny», — kaža surazmoŭca.
Siaržuk i Alena Chvaścionki pachodziać z Połacku. Užo niekalki hadoŭ žyvuć u polskim Hdańsku. U 2021 i 2022 hadach Siaržuk trojčy adsiedzieŭ aryšt, ahułam amal dva miesiacy: za nalepku z Pahoniaj, fota ź bieł-čyrvona-biełym ściaham, stary pierapost z «ekstremisckaha» miedyja. U vyniku Chvaścionka zvolnili z pracy. U listapadzie 2022 hodu ŭ kvateru, dzie jon zarehistravany i dzie žyła jahonaja maci, pryjšli ź pieratrusam. Vyjaviłasia, što na Siarhieja zaviali piać kryminalnych spravaŭ, u tym liku za «abrazu słužbovaj asoby» (sudździ), «paklop i pahrozu hvałtam milicyjantu». Da vizitu siłavikoŭ užo ŭva ŭłasnuju jahonuju kvateru jon paśpieŭ sabrać rečy i źjechaŭ z domu. Spačatku chavaŭsia ŭ Biełarusi, potym u Rasiei, adtul trapiŭ u Estoniju, Niamieččynu i ŭrešcie ŭ Polšču. Praz paŭhodu da jaho pierajechała siamja. Prablemy z nyrkami ŭ Siarhieja vyjavili jašče ŭ Biełarusi.
U kancy 2025 lekary vyjavili, što nyrki amal pierastali pracavać. Mužčynu prapanoŭvali pažyćciovy dyjaliz — praceduru ačyščeńnia kryvi, jakuju treba rabić niekalki razoŭ na tydzień pa niekalki hadzin. U režymie dyjalizu Siarhiej nie zdoleŭ by pracavać. Čarha na pierasadku ad pamierłaha donara była zanadta vialikaj. Tady Siarhiejeva žonka prapanavała stać donaram dla jaho.
Ciažkija pieršyja dni
Praz try z pałovaj miesiacy paśla vyrašalnaj apieracyi siamja Chvaścionkaŭ viartajecca da zvyčajnaha žyćcia. Aboje sužencaŭ vyjšli na pracu, pierajechali ŭ novaje žytło i ačuńvajuć.
«U mianie ŭsio ŭ paradku paśla apieracyi. Było vielmi ciažka pieršyja čatyry dni, moža, tydzień. Zusim narmalna ja pačała siabie adčuvać niedzie praź miesiac. Adčuvańniami mnie heta krychu nahadvała kiesarava siačeńnie. Pacichu zažyvaje rana», — raskazała Alena.
U jaje muža Siaržuka situacyja była nie takoj prostaj. U niejki momant, ale nie adrazu paśla apieracyi, jahony arhanizm pierastaŭ prymać nyrku. Siaržuk znoŭ loh u špital. Tam jamu zrabili jašče niekalki apieracyjaŭ.
Dahetul Sieržuku, byvaje, stanovicca kiepska, niadaŭna mocna zabaleŭ žyvot, jon terminova pajechaŭ u špital na abśledavańni. Balić straŭnik ad vialikaj kolkaści tabletak.
Dozu imunadepresantaŭ, jakija dapamahajuć arhanizmu nie adkidać pierasadžanuju nyrku, krychu źnizili. Spačatku jana była vielmi vialikaj, tłumačyć Alena. Imunadepresanty jaje mužu treba budzie prymać usio žyćcio. Siaržuk taksama ŭžyvaje insulin, kab rehulavać cukar u kryvi, sočyć za charčavańniem.
«Pačuvajecca pa-roznamu, ale ŭ asnoŭnym dobra, našmat lepš. Raniej jon svajo kiepskaje samaadčuvańnie nie zaŭvažaŭ, nie razumieŭ, što jamu błaha, što ŭ jaho vysoki cisk.
A ciapier adčuvaje, kali ŭ jaho dobry cisk, kali padvyšany. Jak ja razumieju, raniej jamu było kiepska pastajanna, i jon dumaŭ, što tak treba. Jon skazaŭ: «Mnie tak dobra raniej nikoli nie było». Abo kaliści było, ale jon hetaha nie pamiataje. Jon šmat chodzić, špacyruje, zajmajecca na viełatrenažery», — raskazała jahonaja žonka.
Novaja praca
Aboje Chvaścionkaŭ užo vyjšli na pracu. Siaržuk dva tydni tamu viarnuŭsia za styrno ŭ taksi. Raniej jamu nie dazvalali lekary. U Sieržuka svabodny hrafik. Kali jon stamlajecca, pryjazdžaje dadomu adpačyć.
«Bo hrošy ŭ nas zusim usie skončylisia», — tłumačyć Alena toje, čamu muž vyjšaŭ na pracu, choć jašče nie da kanca ačuniaŭ.
Pierad apieracyjaj biełarusy sabrali dla Chvaścionkaŭ 4800 jeŭra, kab siamja zmahła ŭtrymlivać siabie niejki čas, kali nichto z pary nie zmoža pracavać praz stan zdaroŭja. Alena ščyra dziakuje ŭsim, chto ich tady padtrymaŭ. Adznačaje, što samastojna pieražyć hety pieryjad adnaŭleńnia jany b nie zdoleli.
Alena taksama znajšła novuju pracu. Uładkavałasia ŭ ahienctva nieruchomaści buchhałtarkaj.
Z papiaredniaj firmy, jakuju trymajuć biełarusy, jaje zvolnili jašče pierad apieracyjaj. Alena miarkuje, što heta adbyłosia praz častuju adsutnaść na pracy, bo jana šmat času pravodziła ŭ špitalach, prachodziła abśledavańni.
«Ja ŭžo tydzień adpracavała. Mnie vielmi padabajecca. Damova ab pracy, sacyjalny pakiet. Spadziajusia, zarobak z časam budzie lepšy, bo ja trapiła ŭ salidnuju polskuju firmu paśla sumoŭja», — uśmichajecca jana.
Praz paŭhodu Siaržuk płanuje šukać inšuju pracu z bolšym zarobkam, kali jamu dazvolić zdaroŭje, dadaje Alena.
Časovaja kvatera
Paśla apieracyi siamja Chvaścionkaŭ pierajechała ŭ inšaje žytło, raskazvaje surazmoŭca. Im nie treba płacić arendnuju płatu, apłočvajuć tolki kamunalnyja pasłuhi.
Chvaścionkam było doraha arandavać kvateru ŭ Hdańsku, kali jany nie pracavali. Alena ŭbačyła ŭ Facebook infarmacyju ab tym, što centr padtrymki mihrantaŭ u Hdańsku šukaje siamju, jakoj patrebnaja dapamoha z žytłom.
Umovy — nie bolš za čatyry čałavieki ŭ siamji i dadatkovaja abarona ŭ Polščy. U siamji Chvaścionkaŭ akurat čatyry čałavieki, u ich dvoje dziaciej-padletkaŭ.
Alena napisała list u hety centr, patłumačyła, što jany aboje paśla apieracyi, nie mohuć pracavać i składana apłačvać zdymnuju kvateru. Joj adkazali ŭ pieršy pracoŭny dzień paśla hetaha lista, zaprasili da siabie, pakazali kvateru, praciahvaje Alena.
«Kvatera, viadoma, nie super. Heta nie nazaŭsiody — pakul my nie papravim zdaroŭje. Heta sacyjalnaje žytło. Ludzi, jakija žyli da nas, nie kłapacilisia pra jaho. Pierad tym, jak siudy pierajechać, u nas było vielmi šmat pracy — farbavali, prybivali, zavozili niejkuju meblu. I samim nie chočacca žyć u kiepskich umovach, i dziaciej pryvieźci ŭ takija», — raskazvaje biełaruska.
Pierajazdžać dapamahali siabry. Ni Sieržuku, ni Alenie nielha ciapier padymać ciažkija rečy.
«Mnie ŭvohule skazali ŭsio žyćcio siabie bierahčy i fizyčnaj pracaj nie zajmacca. Jamu taksama», — uśmichajecca Alena.
Kolki jany zmohuć žyć u hetaj kvatery, jana dakładna nie viedaje. Ale adznačaje, što jak pačnuć zarablać hrošy, to pierajeduć u zdymnaje žytło.
Kamientary