Ahradrony na biełaruskich palach: jak bieśpiłotniki źmianiajuć sielskuju haspadarku
Drony ŭžo daŭno pierastali być vyklučna vajennaj technikaj abo srodkam dla aerazdymki. Va ŭsim śviecie jany stanoviacca zvyčajnym instrumientam fiermieraŭ, a apošnija hady ich usio čaściej možna ŭbačyć i nad biełaruskimi palami.
Va ŭsim śviecie ahradrony ŭžyvajuć dla apyrskvańnia paloŭ, uniasieńnia ŭhnajeńniaŭ, stvareńnia dakładnych kart miascovaści, acenki ŭradžajnaści i kantrolu za raźvićciom kultur. Takija technałohii ŭžo stali nieadjemnaj častkaj kancepcyi dakładnaha ziemlarobstva, jakaja dazvalaje skaračać vydatki, ekanomić resursy i pavyšać efiektyŭnaść vytvorčaści.
Biełaruś taksama pastupova dałučajecca da hetaj tendencyi. Jak chvaliŭsia ŭ 2024‑m hodzie tahačasny ministr sielskaj haspadarki i charčavańnia Anatol Linievič, z dapamohaj bieśpiłotnikaŭ ahraryi vyvučali reljef miascovaści, vyznačali ŭradžajnaść, unosili ŭhnajeńni.
U 2025 hodzie ŭ Škłoŭskim rajonie, na kukuruznym poli, technałohiju desikacyi (pieraduboračnaha vysušvańnia raślin) z dapamohaj ahradronaŭ demanstravali Alaksandru Łukašenku. Tady paviedamlałasia, što bieśpiłotniki taksama vykarystoŭvajucca dla ŭniasieńnia desikantaŭ na palach z rapsam, słaniečnikam, zbožžavymi i zierniebabovymi kulturami.
Adnym ź biełaruskich raspracoŭščykaŭ ahradronaŭ źjaŭlajecca sumiesnaja z kitajcami kampanija «Avijacyjnyja technałohii i kompleksy». Jana vypuskaje niekalki madelaŭ bieśpiłotnikaŭ-apyrskvalnikaŭ.
Pavodle raspracoŭščykaŭ, hałoŭnyja pieravahi takoj techniki — adsutnaść technałahičnaj kalainy, mahčymaść pracy na składanym reljefie i pieramočanaj hlebie, vykarystańnie ŭ načny čas, a taksama vysokaja dakładnaść apracoŭki. Za košt taho, što dron nie pryminaje pasievaŭ, uradžajnaść moža pavialičvacca na 6—8 %.
Liniejka biełaruskich ahradronaŭ uklučaje madeli z bakami ad 20 da 50 litraŭ, pradukcyjnaść jakich składaje ad 6 da 18 hiektaraŭ za hadzinu ŭ zaležnaści ad madyfikacyi.
Akramia samich apyrskvalnikaŭ, kampanija prapanuje asobny bieśpiłotnik dla ličbavizacyi paloŭ. Jon stvaraje elektronnyja karty miascovaści, vyznačaje miežy ŭčastkaŭ, adznačaje zabaronienyja zony i rychtuje palotnyja zadańni dla ahradronaŭ.
Pavodle infarmacyi vytvorcy, ahradrony ŭžo prajšli praktyčnuju aprabacyju bolš čym u 30 haspadarkach Bresckaj, Hrodzienskaj, Viciebskaj i Minskaj abłaściej.
Nie zamiest traktara, a razam ź im
Praŭda, praktyčny vopyt biełaruskich haspadarak pakazvaje, što ahradrony pakul nie razhladajucca jak poŭnaja zamiena tradycyjnych samachodnych apyrskvalnikaŭ.
Naprykład, u AAT «Kuchčycy» Kleckaha rajona bieśpiłotniki vykarystoŭvajuć z 2022 hoda na pasievach rapsu. Tut ich pryciahvajuć nie zamiest mašyn typu «ROSA», a jak dadatkovy instrumient, kali naziemnaja technika nie paśpiavaje svoječasova apracavać usie pali abo kali vykarystańnie kołavych mašyn moža paškodzić pasievam.
Sam ahradron, jaki vykarystoŭvajecca ŭ Kuchčycach, zdolny apracoŭvać kala čatyroch hiektaraŭ za dziesiać chvilin abo prykładna 200 hiektaraŭ za rabočuju źmienu. Apieratar pierad kožnym vyletam składaje elektronnuju kartu pola, adznačaje pieraškody, atrymlivaje zadańnie ad ahranoma i zadaje paramietry palotu — vyšyniu, šyryniu apracoŭki i pamier kroplaŭ.
Ahradrony dla apracoŭki svaich paloŭ taksama vykarystoŭvajuć i fiermiery.
Niahledziačy na vidavočnyja pieravahi, ahradrony pakul nie stali zvyčajnaj źjavaj na biełaruskich paletkach i štodzionnym instrumientam ahranomaŭ.
Pieršaja pryčyna — ekanamičnaja. Košt samich bieśpiłotnikaŭ, akumulataraŭ, zaradnaha abstalavańnia i prahramnaha zabieśpiačeńnia zastajecca davoli vysokim. Tamu mnohija haspadarki, jak i AAT «Kuchčycy», nie kuplajuć ułasnyja ahradrony, a karystajucca pasłuhami śpiecyjalizavanych kampanij.
Druhi faktar — narmatyŭnaje rehulavańnie. Paśla ŭzmacnieńnia kantrolu za vykarystańniem bieśpiłotnikaŭ sielskahaspadarčyja pradpryjemstvy pavinny vykonvać šerah patrabavańniaŭ, źviazanych z ekspłuatacyjaj bieśpiłotnych avijacyjnych kompleksaŭ.
Razam z tym mahčymaści ahradronaŭ značna šyrejšyja za tyja zadačy, jakija jany siońnia vykonvajuć u Biełarusi. U śviecie bieśpiłotniki nie tolki ŭnosiać srodki achovy raślin i ŭhnajeńni, ale i pravodziać manitorynh pasievaŭ z dapamohaj multyśpiektralnych kamier, vyjaŭlajuć ačahi chvarob i škodnikaŭ jašče da taho, jak ich možna zaŭvažyć vizualna, aceńvajuć zabiaśpiečanaść raślin azotam, znachodziać učastki ź niedachopam vilhaci i kantralujuć efiektyŭnaść arašeńnia.
U žyviołahadoŭli bieśpiłotniki vykarystoŭvajuć dla kantrolu vialikich płoščaŭ pašy, pošuku žyvioł i manitorynhu ich stanu. U sadavodstvie i vinahradarstvie jany dapamahajuć aceńvać raźvićcio asobnych dreŭ abo kustoŭ, a ŭ niekatorych krainach užo vypraboŭvajucca dla dakładnaha apyleńnia raślin.
Kali hetyja technałohii buduć pastupova ŭkaraniacca i ŭ Biełarusi, ahradrony zmohuć stać nie tolki efiektyŭnym instrumientam dla apyrskvańnia paloŭ, ale i ŭniviersalnym pamočnikam u roznych halinach sielskaj haspadarki.
Kamientary