U Narviehii adkryli novy miemaryjał achviaram teraktaŭ Brejvika. Na im — kulik z kamianioŭ
Za niekalki dzion da 15‑j hadaviny samaha kryvavaha teraktu ŭ mirnaj historyi Narviehii ŭ Osła adkryli novy nacyjanalny miemaryjał u pamiać pra 77 čałaviek, zabitych ultrapravym terarystam Andersam Brejvikam. Jaho aŭtary chočuć, kab pomnik nie tolki zachoŭvaŭ pamiać pra achviar, ale i staŭ simvałam supraćstajańnia ekstremizmu.

22 lipienia 2011 hoda Narviehija pieražyła najbujniejšy terakt u svajoj najnoŭšaj historyi. Spačatku nieanacyst Anders Brejvik padarvaŭ aŭtamabil kala ŭradavaha kvartała ŭ Osła, zabiŭšy vosiem čałaviek. Nieŭzabavie paśla hetaha jon pryjechaŭ na vostraŭ Utoja, dzie adbyvaŭsia letnik moładzievaha kryła levacentrysckaj Narviežskaj pracoŭnaj partyi (AUF), i adkryŭ ahoń pa jaho ŭdzielnikach. U vyniku zahinuli jašče 69 čałaviek, spres junaki i padletki. Sotni atrymali ranieńni.
Jak paviedamlaje Bi-bi-si, u niadzielu ŭ stalicy Narviehii adbyłosia adkryćcio novaha miemaryjała, pryśviečanaha ŭsim 77 achviaram trahiedyi. Na cyrymonii prysutničali tyja, chto vyžyŭ padčas napadu, svajaki zahinułych, naśledny prync Chokan i pradstaŭniki ŭrada.
Miemaryjał pad nazvaj Upholding («Padtrymka») raźmieščany ŭ abnoŭlenym uradavym kvartale Osła, niepadalok ad miesca, dzie ŭ 2011 hodzie adbyŭsia vybuch.
Jak paviedamlaje dziaržaŭnaja arhanizacyja KORO, jakaja adkazvaje za mastackija prajekty ŭ hramadskich prastorach Narviehii, asnovu miemaryjała składaje vialiki stalovy karkas, jaki raniej vykarystoŭvali dla pieranosu manumientalnaha tvora Pabła Pikasa «Rybaki».

Praca znachodziłasia na ścianie adnaho z budynkaŭ uradavaha kvartała Osła, paškodžanaha padčas teraktu 2011 hoda. Kali budynak znosili, frahmient bietonnaj ściany z vyjavaj vyrazali i pieranieśli, a sam karkas staŭ častkaj novaha miemaryjała.
Jon padtrymlivaje 12‑mietrovuju kamiennuju mazaiku z vyjavaj račnoha kulika, čarotu i halin, jakija adbivajucca ŭ vodach voziera Ciuryfjord, na jakim raźmieščany vostraŭ Utoja. Na miemaryjale vyhraviravanyja imiony ŭsich 77 zahinułych.
Aŭtar pracy, mastak Macijas Fałdbakien, raskazaŭ, što vybraŭ hetuju ptušku paśla taho, jak ubačyŭ jaje na Utoi. Pavodle jaho słoŭ, miemaryjał maje dźvie mety: ušanavać pamiać achviar i nahadvać hramadstvu pra nieabchodnaść abaraniać demakratyju ad ultrapravych ideałohij, jakija natchnili terarysta.

Zaviaršyć mazaiku dapamahali sami narviežcy. Na praciahu troch tydniaŭ kala dźviuch tysiač čałaviek — tyja, chto vyžyŭ paśla teraktu, rodnyja zahinułych, padletki i inšyja achvotnyja — razam z mastakom vykłali apošnija siem tysiač kamianioŭ. Apošni ź ich pakłała kiraŭnica Nacyjanalnaj hrupy padtrymki paśla padziej 22 lipienia Mierete Stamnieshahien, čyja dačka zahinuła na vostravie Utoja.
U 2012 hodzie Andersa Brejvika asudzili da 21 hoda pazbaŭleńnia voli. Heta maksimalny termin, praduhledžany narviežskim zakanadaŭstvam. Adnak jaho mohuć biesterminova padaŭžać, kali asudžany praciahvaje ŭjaŭlać niebiaśpieku dla hramadstva.
Za hady źniavoleńnia Brejvik nieadnarazova sprabavaŭ praz sud źmianić umovy svajho ŭtrymańnia. Jon častkova vyjhraŭ pazoŭ ab parušeńni pravoŭ čałavieka ŭ 2016 hodzie, ale heta rašeńnie paźniej admianili. U 2022 hodzie sud admoviŭ jamu va ŭmoŭna-daterminovym vyzvaleńni, pryznaŭšy, što jon nie źmianiŭsia i zastajecca niebiaśpiečnym. U 2024 hodzie taksama byŭ adchileny jaho pazoŭ suprać dziaržavy, u jakim jon śćviardžaŭ, što izalacyja ad inšych viaźniaŭ parušaje jaho pravy.
«Darahija, viesialiciesia, hulajcie i kuraleście. Niachaj na staraść u vas budzie zapas dobrych pieražyvańniaŭ». Apošni hod Śviatłany Kurs — u jaje dopisach
Kamientary
Priedstav́tie siebie pamiatnik žiertvam davki na Niemihie v vidie vorony, ottoho, čto chudožnik uvidieł na etom miestie voronu. Ili probiehašuju sobaku.
Horie-chudožnika i kompašku zakazčikov, raśpilivšich na etoj chałturie 100500 millionov kron biudžietnych dienieh, posadiť v tiuŕmu, tolko biełorusskuju, a nie norviežskuju. V norviežskoj v kamierie kak u Briejvika, ja sam hotov posidieť hodik-druhoj. Ja vsie ravno introviert, iz doma vychožu nieochotno, tak čto hodik-druhoj vzapierti nie problema. Moj sjemnyj apartamient nie takoj prostornyj,kak kamiera u Briejvika, trienažiery kak u nieho u mienia točno niekuda staviť, i ja płaču 600 jevro za nieho, a u Briejvika žilje i pitanije biespłatno. Možiet, pojechať v Osło, obliť etu chałturu kraskoj, čtob mienia posadili v norviežskuju tiuŕmu? ;)
........zona nary i škonka?
))))))))))))))
a u mienia simvoł svobodnoj Francii