Cišynia padčas padliku hałasoŭ stavić pad sumnieŭ vyniki vybaraŭ
Prezidenckija vybary 19 śniežnia 2010 hoda ŭ Biełarusi byli adznačanyja
«niedachopam niezaležnaści i biesstaronnaści vybarčych kamisij», niaroŭnymi ŭmovami kandydataŭ i deficytam prazrystaści na klučavych stadyjach vybarčaha pracesu. Pra heta havorycca ŭ vynikovym dakładzie misii naziralnikaŭ Biuro pa demakratyčnych instytutach i pravach čałavieka ABSIE,jaki byŭ apublikavany 22 lutaha.
«Noč paśla vybaraŭ była azmročanaja zatrymańniem amal usich kandydataŭ u prezidenty, a taksama sotniaŭ hramadzian, siarod jakich žurnalisty, pravaabaroncy i pradstaŭniki hramadzianskaj supolnaści», — havorycca ŭ dakładzie. U im taksama adznačajecca, što bolšaść zatrymanych udzielnikaŭ «niesankcyjanavanaj, jak rastłumačyli biełaruskija ŭłady, akcyi» byli prysudžanyja sudami da administracyjnych aryštaŭ i štrafaŭ. Akramia taho, była raspačataja kryminalnaja sprava pa fakcie masavych biesparadkaŭ.
«Bolšaść zatrymanych byli adpuščanyja, ale dziasiatki, u tym liku try
U studzieni 2010 hoda ŭ Vybarčy kodeks Biełarusi byŭ uniesieny šerah papravak z ulikam rekamiendacyj BDIPČ ABSIE, u tym liku punkty ab praviadzieńni debataŭ kandydataŭ u dziaržaŭnych ŚMI, mahčymaści stvareńnia kandydatami indyvidualnych vybarčych fondaŭ, novyja instrukcyi pa praviadzieńni daterminovaha hałasavańnia. «Ale niahledziačy na hetyja ŭdaskanaleńni, pravavyja ramki ŭsio jašče nie całkam adpaviadajuć abaviazalnictvam u ramkach ABSIE i mižnarodnym standartam i
Akramia taho,
zastajecca prablemaj jakaść i dakładnaść vybarčych śpisaŭ, bo nie isnuje centralizavanaha i kamputaryzavanaha rehistra.Składańniem śpisaŭ zajmajucca adpaviednyja orhany miascovaj ułady ŭ kožnym rajonie, a padrychtavanyja śpisy vybarščykaŭ zatym nie pierapraviarajuć na rehijanalnym i nacyjanalnym uzroŭni, što nie daje harantyi paźbiehnuć mahčymaści šmatrazovaj rehistracyi i paśla stvaraje ryzyku šmatrazovaha hałasavańnia, ličać u BDIPČ ABSIE.
Jak adznačajecca ŭ dakładzie, było zarehistravana 10 kandydataŭ, što dało vybarščykam šyroki vybar pamiž roznymi palityčnymi alternatyvami. U toj ža čas praces pravierki podpisaŭ za kandydataŭ nie byŭ adkryty i prazrysty. U paraŭnańni z papiarednimi vybarčymi kampanijami BDIPČ adznačaje palapšeńni, bo kandydaty mieli mahčymaść bieśpieraškodna mieć znosiny z vybarščykami, ale nie było roŭnych umovaŭ pamiž dzieviaćciu alternatyŭnymi kandydatami i dziejnym prezidentam, jaki vykarystoŭvaŭ administracyjny resurs.
Akramia taho, na dumku misii,
dziaržaŭnyja ŚMI padčas aśviatleńnia vybarčaj kampanii nie byli abjektyŭnymi i niezaležnymi. Niedziaržaŭnyja drukavanyja i elektronnyja ŚMI stali dla vybarščykaŭ važnaj krynicaj infarmacyi pra kandydataŭ.
U dakładzie adznačajecca, što ŭ Biełarusi niama efiektyŭnaha miechanizmu padačy skarhaŭ padčas vybarčaj kampanii ci abskardžańnia vynikaŭ vybaraŭ u Viarchoŭnym sudzie.
Adznačajučy niekatoryja palapšeńni jak u pracedury daterminovaha hałasavańnia, tak i niepasredna ŭ dzień vybaraŭ, BDIPČ padkreślivaje, što ŭsiu karcinu sapsavaŭ padlik hałasoŭ, jaki mižnarodnyja naziralniki charaktaryzujuć jak «drenny abo vielmi drenny» amal na 75% naviedanych imi ŭčastkaŭ. «Padlik hałasoŭ pravodziŭsia ŭ cišyni, u nietransparentnaj maniery, što surjozna stavić pad sumnieŭ vynik», — havorycca ŭ dakładzie.
Ciapier čytajuć
Jak skłaŭsia los internacyjanalnych dziaciej, jakich vychoŭvali ŭ Žodzinie ŭ pieršym u Biełarusi dziciačym domie siamiejnaha typu?5
Kamientary