Repartaž «Hrodnienskoj pravdy» z sustrečy Šapiry z čaŭnakami

Kantrabandysty, jak jany sami, nie chitrujučy, pačali siabie nazyvać, spačatku pasprabavali zładzić čarhovy «mitynh» u styli «kryčy hramčej, a raptam vyharyć», na jaki, darečy, trapili daloka nie ŭsio: chtości pryjšoŭ niećviarozym, chtości prosta zabyŭsia na minimalnyja praviły prystojnaści — pahadziciesia, niadobra na aficyjny pryjom źjaŭlacca ŭ šortach i słancach na bosuju nahu.

Zrešty, pastupova hutarka ŭvajšła ŭ pracoŭnaje rečyšča. Vyjaviłasia, što prablemy možna vynosić na ŭsieahulny ahlad biez sutyčak ź milicyjaj i pierakryćcia prajeznaj častki.

Viadoma, kutnim kamianiom stała zabarona na vyvaz paliva.

— Vam treba zrazumieć i situacyju ŭ krainie, — źviarnuŭsia da «čaŭnakoŭ» staršynia Hrodzienskaha abłvykankama Siamion Šapira. — Ciapier dla zadavalnieńnia popytu na ŭnutranym rynku naftavaja pramysłovaść pracuje ŭ stratu. Pamiatajecie, prezident źniziŭ canu litra na zapraŭkach? Heta adbyłosia pierš za ŭsio ŭ intaresach zvyčajnaha čałavieka. Małako, biełaruskaje, dla zvyčajnaha hramadzianina pradajecca nižej za sabiekošt, u Rasii jaho cana całkam inšaja. Takaja ž situacyja i z palivam. Tamu dziaržava nie zacikaŭlenaja ŭ tym, kab vy jaho ŭ vielizarnych kolkaściach vyvozili za miažu.

Jak adznačyŭ Siamion Šapira, kali b daviałosia pakinuć situacyju bieź źmienaŭ, to ŭ adzin cudoŭny momant «spyniŭsia» b i hramadski transpart, i chutkaja dapamoha, i sielskaja haspadarka. Ciapier straty na ŭnutranym rynku vytvorcy paliva kampiensujuć ekspartam naftapraduktaŭ, i «bienzavozam» ŭ hetym łancužku sapraŭdy niama miesca.

Što cikava, na pryhraničnych zapraŭkach prodaž paliva ŭ apošnija miesiacy vyras i ŭ dva, i ŭ try, a na niekatorych u 60 razoŭ! Takaja situacyja i padšturchnuła da ŭvodu abmiežavańniaŭ na vyvaz.

Zrešty, kvotu na minimalnuju kolkaść paliva ŭ baku pry prajeździe čaściej, čym raz na piać dzion, mahčyma, pierahledziać. Z takoj prapanovaj da ŭradu źviarnuŭsia Hrodzienski abłvykankam.

— Upeŭnieny, ciapier šmat u kaho «złamajucca» datčyki ŭzroŭniu paliva ŭ baku, — adznačyŭ Vasil Dziemianciej, načalnik Hrodzienskaj rehijanalnaj mytni. — Ale niaźmiennym zastaniecca zajaŭny pryncyp. Vy — vusna abo piśmova — zajavicie, kolki vieziacie paliva, u našaj kampietencyi budzie pravierka padazronych aŭtamabilaŭ.

Naturalna, parušalniki buduć pryciahnutyja da adkaznaści. Zabaraniać ža ŭjezd u sumiežnyja dziaržavy nichto nie źbirajecca. Miažu, pry ŭmovie vykanańnia ŭsich pravił, možna pierasiakać choć dziesiać razoŭ za dzień — na ciahniku, aŭtobusie, pieššu.

«Čaŭnaki» zapeŭnivajuć, što robiać vialikuju spravu dla biełaruskaj ekanomiki. U pryvatnaści, dla tytuniovaj pramysłovaści. Maŭlaŭ, ledź nie čverć usich vypuskanych cyharet sychodzić za «kardon».

— Z cyharetami na dadzieny momant situacyja, jak z palivam. Pakul jość zapatrabavańnie na ŭnutranym rynku, a z prypynieńniem minskaj fabryki na jaho pracuje tolki HTF (i jana pakul u stratach), ab masavym vyvazie miascovych cyharet havorki iści nie moža, — zaŭvažyŭ Siamion Šapira.

Zrešty, znoŭ ža na ŭzroŭni ŭrada budzie vyrašacca pytańnie ab stvareńni la punktaŭ propusku šapikaŭ ci kramaŭ, jakija adpuskajuć «čaŭnakam» tytuniovyja vyraby za valutu. Tyja hatovyja raźličvacca i tak, pastaŭlajučy pradpryjemstvu nieabchodnyja dla zakupki tytuniu jeŭra i dalary.

Hałoŭnaje, zapeŭnivajuć, kab nie čapali na biełaruskim baku miažy. Naprošvajecca pytańnie: abmiežavańni z boku Polščy pa ŭvozie tytuniu isnujuć daŭno, ale sprytnych biełarusaŭ heta čamuści nie pałochaje. Z uśmieškaj kažuć, što viedajuć, jak abyści pieraškody.

Na sustrečy było zadadziena amal dva dziasiatki pytańniaŭ što da pryhraničnaha «biznesu». Lejtmatyvam hučała na praciahu ŭsioj razmovy — jak žyć dalej?

— My zastajemsia biez pracy. Nas tysiačy čałaviek, — haračyłasia adna z žančyn.

— Ja vas zaŭtra hatovy ŭładkavać na pracu. Naprykład, u adnu z budaŭničych arhanizacyj ciapier patrabujecca kala 1000 čałaviek ź siaredniaj zarpłataj u 2,5 miljona, — zaŭvažyŭ Siamion Šapira.

Achvotnych uładkavacca nie znajšłosia. Maŭlaŭ, svoj biznes nie kiniem! Tamu razmova płaŭna pieraciakła na pryvatnyja pytańni.

Niechta prasiŭ paskoryć praces afarmleńnia (darečy, našy punkty propusku i tak pracujuć maksimalna chutka, a ŭsie zatrymki źviazanyja ź niasprytnaściu sumiežnaha boku), chtości — bolš vietlivaha da siabie zvarotu.

— Tut kij z dvuma kancami. Chočacie być pavažanymi — pavažajcie sami, — byŭ kinuty kamień u aharod «čaŭnakoŭ». Łajacca matam, nachamić, pa słovach słužbaŭ na miažy, ź ich boku zvyčajnaja sprava.

Šmat narakańniaŭ vyklikała i zbudavańnie śpiecyjalnaha płota, što padzialaje płyni transpartu.

— «Adbojnik» pastaŭleny dla nadańnia čarzie cyvilizavanaha vyhladu. Usie pamiatajuć, jak raniej peŭnyja hrupoŭki paprostu załaziać napieradzie ŭsich, prymušajučy zvyčajnych hramadzian stajać u čarzie pa šmat hadzin, — zaznačyŭ Ihar Butkievič, načalnik Hrodzienskaj pamiežnaj hrupy.

Niekatoryja byli niezadavolenyja praźmiernaj uvahaj, jakaja addajecca mienavita ich transpartnym srodkam. Maŭlaŭ, navošta ž hetak časta renthienam praśviečvać, dla zdaroŭja škodna. Mytniki zapeŭnivajuć, što praviercy padviarhajucca mienavita padazronyja aŭtamabili, a toj ža renthienaparat adpaviadaje ŭsim normam.

Z najbolš aktyŭnych «čaŭnakoŭ» prapanavali sfarmavać inicyjatyŭnuju hrupu, jakaja i budzie vieści dyjałoh ad imia ŭsich zacikaŭlenych.

— Ja spadziajusia, što toje, što adbyłosia ŭ «Bruzhach», bolš nie paŭtorycca. Tam ža niekatorym nie stolki treba było vyrašyć nadzionnyja pytańni, kolki pasprabavać razhajdać situacyju. Nadalej takija sproby biez usialakich pieramovaŭ buduć žorstka dušycca, — adznačyŭ Siamion Šapira.

«Biznesoŭcy ad miažy» mieli mahčymaść pierakanacca, što ŭsie prablemy lepš vyrašać u spakojnaj abstanoŭcy ŭ ramkach cyvilizavanaha dyjałohu. I ty pačuješ, i ciabie taksama.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0