Rasieja ź Litvoj, a Čechija z Kubaj (Ahlad padziejaŭ u Centralnaj i Ŭschodniaj Eŭropie za tydzień)

 Rasieja ź Litvoj, a Čechija z Kubaj

Ahlad padziejaŭ u Centralnaj i Ŭschodniaj Eŭropie za tydzień

Pucin praciahvaje asučaśnivać Rasieju: upieršyniu pryznačyŭ cyvilnych kiravać siłavymi ministerstvami. A Łukašenka znoŭ dakazaŭ, što jon hienij masavaj śviadomaści: skmieciŭsia pryznačyć ministram abarony Malcava zamiest Čumakova ŭ toj samy dzień, kali j Pucin zrabiŭ svaje pierastanoŭki. Ciapier kožny Vasia dumaje, što Pucin z Łukašenkam uzhadniajuć svaje dziejańni.

Pucin pryznaŭ prava krainaŭ Bałtyi samim vybirać sabie šlach umacavańnia svajoj biaśpieki i ŭstupać na hetym šlachu ŭ NATO. Heta było ŭskosna deklaravana padčas nadzvyčaj ciopłaha pryjomu prezydenta Litvy ŭ Maskvie. Pucin upieršyniu nie krytykavaŭ planaŭ Litvy ŭstupić u Paŭnočnaatlantyčny źviaz, a tolki pieraścierahaŭ, što, maŭlaŭ, ustupleńnie ŭ NATO nie pryviadzie da pavieličeńnia biaśpieki, pra što, sa słovaŭ Pucina, śviedčyć prykład Juhasłavii.

Jon taksama abvieściŭ, što imknieńnie Litvy ŭ Eŭraźviaz adpaviadaje intaresam Rasiei i zajaviŭ pra svaju padtrymku krokaŭ Vilni ŭ hetym kirunku. Ź vizytam Adamkusa ŭ Maskvu zakončycca, vidać, peryjad choładu ŭ stasunkach Litvy z Rasiejaj, što pačaŭsia paśla taho, jak papiaredni “pravy” parlament zapatrabavaŭ ad Rasiei adpłataŭ za akupacyju.

Novaja parlamenckaja bolšaść nia moža skasavać hetaj pastanovy zusim, bo litoŭskaje hramadztva jašče na referendumie 1991 h. prahałasavała za nieabchodnaść patrabavać kampensacyjaŭ. U Vilni spadziavalisia, što paciapleńnie stasunkaŭ padšturchnie rasiejskuju Dumu da ratyfikacyi padpisanaha ŭ 1997 h. pamiežnaha pahadnieńnia, ale rasiejcy niečakana vysunuli ŭmovami dla taho harantyi z boku Litvy i EZ u dačynieńni da Karalavieckaje (Kalininhradzkaje) vobłaści. Idziecca ab pravie biaźvizavaha ruchu žycharoŭ vobłaści ŭ Litvu, a taksama pravoch na tranzyt, najpierš vajskovy. U Maskovii bajacca, što anklaŭ apyniecca ŭ izalacyi pa pryniaćci Litvy ŭ NATO i EZ.

Ukraina ž vyrašyła ŭ 2—3 razy pavialičyć kolkaść pamiežnikaŭ na rasiejskaj miažy. Da ciapierašniaha času na kožnyja 180 km taje miažy prychodziłasia 25 pamiežnikaŭ, ciapier ich budzie 50. Adnačasova budzie prybrany kalučy drot na miažy z Polščaj.

Vašynhton na hetym tydni byccam by pryhraziŭ Prazie, što zaplanavanaja na hety hod sustreča NATO na najvyšejšym uzroŭni ŭ Prazie moža być pieraniesienaja ŭ inšaje miesca praz padtrymku pradstaŭnikami Čechii ŭ AAN rezalucyi z asudžeńniem amerykanskich sankcyj suprać Kuby. Kali hetaja infarmacyja adpaviadaje rečaisnaści, dyk heta najbolšy kanflikt Prahi j Vašynhtonu ad 1989 h. Amerykancaŭ, vidać, razdražnili namahańni českaha MZS, kab Ženeŭskaja Kamisija pa Pravach Čałavieka AAN adnačasova asudziła jak parušeńni pravoŭ čałavieka na Kubie, tak i amerykanskija ekanamičnyja sankcyi suprać krainy. Pieranos miesca sustrečy byŭ by dziŭnym krokam z boku NATO, niesuvymiernym z vahoj kubinskaje rezalucyi. Sama pahroza pieranosu vyklikała ŭ Čechii buru. Krynica hetkaje lubovi Čechii da Atoki Voli — u ambicyi ministra zamiežnych spravaŭ krainy Jana Kavana ŭznačalić levaje kryło kiraŭničaj Sacyjał-Demakratyčnaj Partyi.

Heta ŭžo nia pieršy česka-amerykanski skandał. Upieršyniu stasunki papsavalisia ŭ 1992 h., kali apanavanaja antykamunistami českaja kontravyviedka nibyta chacieła pieradać respublikancam materyjały, što kamprametavali kandydata demakrataŭ Klintana. Toj studentam pry kancy 60-ych pryjaždžaŭ u Prahu i, jak padazravali jaho praciŭniki, sustrakaŭsia z pradstaŭnikami kamunistyčnych sakretnych słužbaŭ. Druhaja hučnaja sprava — prodaž u 1999 h. Biełarusi pšanicy, što ratavała režym Łukašenki ŭ charčovaj sfery. U 2000 h. tolki biespasiaredniaje ŭmiašańnie dziaržsakratara ZŠA Madlen Ołbrajt prymusiła česki ŭrad u apošniuju chvilinu spynić prodaž Iranu abstalavańnia, jakoje mahło być skarystanaje dla vytvorčaści atamnaje zbroi. A samaj hučnaj była “kosaŭskaja” palemika, kali čechi, nie paśpieŭšy ŭvajści ŭ NATO, pačali ŭsialak padkreślivać svajo niepryniaćcie ŭmiašańnia ŭ Kosavie. Naloty ŭchvaliła tady tolki pravaja apazycyja dy prezydent Haveł. A Jan Kavan navat byŭ padrychtavaŭ razam z svaim hreckim kaleham admysłovuju mirnuju inicyjatyvu, što faktyčna aznačała stvareńnie apazycyi ŭ ramkach NATO. Dakument toj, darečy, byŭ padpisany ŭ Pekinie.

Niečakanaje siabroŭstva Prahi z Havanaj nahadvaje takoje ž niečakanaje siabroŭstva Makiedonii z Tajvaniem niedzie trochhadovaje daŭniny. Toje taksama ŭźnikła z ambicyjaŭ adnaho palityka, jaki nadta chacieŭ vyłučycca dyj abvieściŭ plan, što, maŭlaŭ, maleńkuju Makiedoniju zasyple tajvański załaty doždž, varta tolki pryznać miaciežny vostraŭ dyj nie bajacca KNR. Skopje ŭstalavała stasunki z Tajbejem, ale doždž nasiŭ, tak by mović, abmiežavany charaktar, zatoje hnieŭ Pekinu byŭ biaskoncym. Pabačym zaraz, jak budzie hałasavać KNR, stały čalec Rady Biaśpieki AAN, pa makiedonskim pytańni, kali takoje trapić u AAN. Niečakanaje siabroŭstva pryvodzić da niečakanych vynikaŭ...

Siarhiej Rak