Apytańnie “NN”

apytańnie “NN”

Kalinoŭski j Davatar

Napiaredadni ŭhodkaŭ bitvy pad Voršaj (8 vieraśnia 1514 hodu) my praviali apytańnie na mienskich vulicach, prapanujučy minakam adkazać na pytańnie: “Z kim asacyjujecca ŭ Vas biełaruskaja vajskovaja słava?”

Andrej, student: Z paŭstancami 1863-ha. A voś chto imi kiravaŭ, ja nia pamiataju, choć i čytaŭ historyju.

Mikałaj Viktaraŭ, hvardyi padpałkoŭnik zapasu, udzielnik druhoj suśvietnaj vajny: Ja viedaju tolki pra vajskoŭcaŭ minułaha stahodździa: Frunze stvaraŭ u Miensku milicyju, a budučy maršał Žukaŭ słužyŭ pierad vajnoj u Biełarusi, na Słuččynie.

Barys Padkoraŭ, Aleh i Andrej, vučni 9-j klasy: Kastuś Kalinoŭski. Jon paŭstańnie ŭźniaŭ u Biełarusi ŭ XIX stahodździ.

Anatol Vasilevič, pensijaner: Hienerał Davatar. U jaho jość biełaruskija karani. Jašče… Nu, Kalinoŭski, ale ž heta hramadzianskaja vajna była. Jon, viadoma, hieroj, advažny čałaviek, ale zmahaŭsia za intaresy svajho sasłoŭja… My mała viedajem pra sapraŭdnuju historyju, a toje, što pišuć z adnaho boku i z druhoha, da hetaha mała viery.

Mikałaj Aniščanka, padpałkoŭnik: Najpierš — Kaściuška. A jašče Radzivił, jaki ŭ vajnu 1812 h. vajavaŭ na baku Napaleona. Bolš viadomyja biełaruskija vajskoŭcy apošniaj vajny.

Uładzimier, školnik: Kaściuška. Jon paŭstańniem kiravaŭ suprać cara, suprać ułady. Bolš nikoha nia pamiataju.

Alena i Nataša, vučanicy 9 klasy: Kastuś Kalinoŭski. Jon paŭstańnie ŭźniaŭ, a suprać kaho, nia pamiatajem, zabylisia… Tadevuš Kaściuška, taksama paŭstaniec, ale jon raniej žyŭ za Kalinoŭskaha.

Loša, student: Ź bitvaj vojska Vialikaha Kniastva Litoŭskaha pad Voršaj. Adkul viedaju pra jaje? Čytaŭ historyju Biełarusi.

Zapisaŭ Aleh Tačony

AD REDAKCYI

U toj siaredniaviečnaj Aršanskaj bitvie biełaruskaje vojska pad kiraŭnictvam hietmana Kanstancina Astroskaha bliskuča pieramahło ahresaraŭ z uschodu — vojska Vialikaha Kniastva Maskoŭskaha. Z tych časoŭ i da siońnia ŭ biełaruska-rasiejskich dačynieńniach niama spakoju — dziasiatki bitvaŭ i akupacyi pad znakam “bratniaje družby”, aneksii i pahrozy anšlusu. Mienavita na maskoŭskim kirunku najpierš hartavałasia biełaruskaja vajskovaja słava. Mienavita suprać rasiejskaha zachopu vajavali i Kaściuška ŭ paŭstańni 1794 hodu, i Kalinoŭski — u 1863-m. Apošni, darečy, zmahaŭsia nie za svajo sasłoŭje, a naadvarot (“U nas niama dvaran — usie roŭnyja” — jahonyja słovy), za što i razyšoŭsia sa svaimi polskimi kalehami, jakija nazyvali jaho “chłapamanam”. Možna nazyvać jašče dziasiatki słynnych biełaruskich hierojaŭ, što zmahalisia i zahinuli “na ŭschodniaj miažy”. Savieckaja histaryjahrafija ničoha nie kazała pra hierojaŭ antymaskoŭskich vojnaŭ, sprabujučy zatulić ich udałymi savieckimi partyzanami časoŭ minułaj vajny. Jak spraviadliva zaŭvažyŭ adzin z respandentaŭ, jaki vyłučyŭ postaci Kalinoŭskaha i Davatara, hetyja asoby praciahvajuć zmahacca i na staronkach histaryčnych knih. I pakul dalokija padziei buduć aśviatlacca ź dźviuch supraćlehłych pazycyjaŭ — im mała viery.

Hieroi prychodziać u śviadomaść narodu na školnych urokach. A niezaležnaja Biełaruś, jakaja jašče šukaje svaju dziaržaŭnuju idealohiju, siońnia tolki na podstupach da svaje adzinaje histaryčnaje praŭdy, vajskovaje słavy i jaje hieraičnych persanažaŭ.

Vajskovaja słava —
pryvatnaja sprava

Kiraŭnik Abjadnanaj hramadzianskaj partyi Anatol Labiedźka adkazaŭ na pytańni “NN” napiaredadni Dnia biełaruskaj vajskovaj słavy.

“NN”: Ci musim my sioleta śviatkavać Dzień biełaruskaj vajskovaj słavy?

Anatol Labiedźka: Kožnaja struktura pavinna vyrašać unutry siabie, śviatkavać ci nie. Heta sprava kožnaha čałavieka. Ja kažu heta jak pradstaŭnik liberalnaj partyi. Mnohija siabry AHP voźmuć udzieł u publičnych śviatkavańniach. Ja asabista budu ŭ Lidzie, dzie sustrenusia z maci Viktara Hančara: 7 vieraśnia ŭ jaho dzień naradžeńnia.

“NN”: Jaki sens pavinien układacca ŭ hetaje śviatkavańnie?

A.Ł.: Kožny čałaviek budzie ŭkładać svoj sens. Hałoŭnaje — hety dzień treba źviazvać ź Biełarusiaj.

“NN”: Čamu apošnim časam Dzień biełaruskaj vajskovaj słavy śviatkujecca ŭsio bolš i bolš ścipła?

A.Ł.: U ludziej nie chapaje infarmacyi. Luboje śviata pavinna “raskručvacca” niemałymi resursami, a ŭ nas takaja mahčymaść jość tolki ŭ dziaržavy.

A.T.