Kamentary
Rasiejski syndrom
Rasiejskaja sacyjalahičnaja słužba VCIOM apublikavała vyniki apytańnia žycharoŭ Rasiei, što ładziłasia z 25 da 28 kastryčnika. Jany niečakanyja: u 9% apytanych dziejańni terarystaŭ vyklikali spačuvańnie i razumieńnie, u 1% — pavahu.
Možna, viadoma, śpisać hetkuju reakcyju na nieprymańnie ludźmi brydkaha aśviatleńnia padziej u rasiejskich ŚMI. Takoje ŭražańnie, što ŭsie jany na try dni pieratvarylisia ŭ frantavyja vydańni Minabarony. Z medyjaŭ — u bajcoŭ antyterarystyčnaha frontu. Hołas praciŭnikaŭ varjackaj vajny ŭ ich nie hučyć. I što, pabiadzili bajcy? Sotnia ci dźvie sotni trupaŭ… Navat paličyć achviary sumlenna im nie staje śmiełaści. Ale korań spačuvańnia čačencam, vidać, inšy — hłybokaja nianaviść častki hramadzianaŭ Rasiei da svajoj dziaržavy, da jaje tytulnaj nacyi. Inakš nie patłumačyć salidarnaści z paskudami, jakija biaruć u zakładniki mirnych ludziej, robiać z arkiestravaje jamy prybiralniu, rasstrelvajuć.
Tyja samyja reakcyi spačuvańnia terarystam ja naziraŭ u mnohich biełarusaŭ. Ich lohka patłumačyć, ale nielha apraŭdać.
Teror — reakcyja słabaha. Toj, chto salidaryzujecca z terarystami, vyjaŭlaje svaju słabaść.
Barys Tumar
Zakładniki Pucina
Aperacyju dziela vyzvaleńnia zakładnikaŭ ŭ teatry na Dubroŭcy, što ŭ Maskvie, kiraŭnik frakcyi Sajuzu pravych siłaŭ u Dziaržaŭnaj Dumie Rasiei Barys Niamcoŭ nazvaŭ “fantastyčnaju”: usiaho 67 achviaraŭ. Takuju ličbu paviedamili rasiejskija aficyjnyja krynicy ranicaj u subotu 26 kastryčnika. I deputat — pavieryŭ?
Prajšła infarmacyja pra haz. Niejki doktar chimii zaspakojvaŭ: jość palicejskija hazy i bajavyja. Bajavyja zabaronienyja kanvencyjaj, jakuju padpisała j Rasieja; značyć, vykarystoŭvaŭsia palicejski haz, niešta nakštałt snatvornaha, jaki ŭžyvajuć u chirurhii. Dośvied iznoŭ padkazvaŭ: nia vier. I voś uviečary ŭ niadzielu čuju, što zahinuła 117 čałaviek, ź ich 115 — ad hazu. Sapraŭdy, “fantastyčnaja aperacyja”.
Zachop zakładnikaŭ na Dubroŭcy — žest adčaju spakutavanych ad dziaržaŭnaha teroru dziaciej čačenskaha narodu. U akcyi ŭdzielničali pieravažna maładyja — jakim trochi bolej za dvaccać hadoŭ — ludzi. Ludzi, jakija vyraśli va ŭmovach vajny. Kali hladzieć u korań, dyk i bajeviki Barajeva, i hledačy ŭ teatry na Dubroŭcy byli zakładnikami vialikadziaržaŭnaje palityki maskoŭskaha ŭradu. Jon, hety ŭrad, atruciŭ 115 (a mo i bolej) mirnych hramadzianaŭ svajoj dy inšych krainaŭ, u tym liku Biełarusi. Dziela jakoje vysokaje mety? Bojniaju nazvała hetuju akcyju hišpanskaja “El Pais”, raźnioju — brytanskaja “The Independent”.
Tym časam asaromlenyja pierad śvietam Pucin i jahony ŭrad sprabavali dyktavać svaju volu inšym krainam. Uradu Danii byŭ pradjaŭleny ŭltymatum: kali na hetym tydni ŭ Kapenhahienie adbudziecca suśvietny źjezd čačencaŭ, Rasieja nia budzie ŭdzielničać u samicie Eŭraźviaz—Rasieja, pryznačanym na pieršuju pałovu listapada; aprača taho, nie adbudziecca sustreča kiraŭnikoŭ Danii j Rasiei. Danija adkazała: dziaržava nia moža dušyć hramadzkuju inicyjatyvu, asabliva kali heta tyčycca pravoŭ čałavieka. Źjezd adčyniŭsia ŭ paniadziełak, 28-ha, a samit pieraniesieny ŭ Brusel.
A Biełaruś, nie bieručy ŭdziełu ŭ vajnie, iznoŭ straciła svaju hramadzianku.
Biełaruskaja demakratyčnaja intelihiencyja mahła b, kali b jana chacieła, źviarnucca da demakratyčnaje Eŭropy z zaklikam pačać ruch dziela spynieńnia čałaviekazabojstva, etnacydu ŭ Čačenii. Bo idzie etnacyd. Ad času Mikałaja I i Jarmołava, jaki “hierojstvavaŭ” na Kaŭkazie, u palityčnaj marali hetaje krainy ničoha nie źmianiłasia. Što havorka jdzie pra hienacyd, razumiejuć užo j na Zachadzie. Pakazalna, što adnym ź inicyjataraŭ čačenskaha źjezdu ŭ Kapenhahienie staŭsia dacki centar vyvučeńnia prablemaŭ hałakostu j hienacydu. Kali ruch za mir nie pačniecca pa ŭsioj Eŭropie, kali Maskoviju nie prymusić sieści za stoł pieramovaŭ, trahičnyja padziei nakštałt maskoŭskich paŭtoracca nie adzin raz.
Anatol Sidarevič
Za canoj nie pastajać
Zachop tysiačy zakładnikaŭ u centry Maskvy nia moh nie pachisnuć tronu kiraŭnika Rasiei. Bajeviki mierkavali pastavić Rasieju na kaleni. Im zdavałasia, što patrabavańnie miru i vyvadu vojskaŭ z Čačenii budzie zadavolenaje.
Prynamsi, u luboj inšaj krainie takoje rašeńnie razhladałasia b. Inšaha vyjścia, kab zachavać žyćci zakładnikaŭ, nie było. Pucinu prapanoŭvali pryniać ciažkoje rašeńnie, jakoje mahło b pakłaści kaniec vajnie na Kaŭkazie, ale jano pastaviła b pad pytańnie perspektyvy jahonaha prezydenctva. Pucin pryjšoŭ da ŭłady na chvali nibyta paśpiachovaj čačenskaj kampanii, i što było b jamu rabić, kali b hetuju vajnu pryjšłosia biassłaŭna spynić? Nia dziŭna, što jon daŭ zhodu na šturm budynku z zakładnikami: u Rasiei pryvykli vajavać, nie zvažajučy na achviary i canu pieramohi.
Patrabavałasia efektnaja pieramoha. Pra hetuju “pieramohu” sutkami zachoplena havaryli paśla šturmu rasiejskija ŚMI i palityki, što jašče ŭčora byli “za mir”. Pa telekanałach biaskonca pakazvali trupy zabitych bajevikoŭ. Paśla ścišylisia — kali kolkaść pamierłych pierasiahnuła za sto čałaviek, a siarod ich vyjavilisia i dzieci. Usie zabylisia, što byŭ jašče adzin varyjant vyrašeńnia prablemy — spynieńnie vajny ŭ Čačenii i pačatak palityčnych pieramovaŭ...
Haspadarańnie ŭ Rasiei specsłužbaŭ i ich pradstaŭnika Pucina nie pryniesła krainie spakoju. Nie prynieśła jano spakoju i Biełarusi. Maskoŭski terakt časova spyniŭ aktyŭnaść Maskvy na “biełaruskim froncie”, ale jana nieŭzabavie adnovicca. Pucin abiacaŭ referendum, jaki moža pazbavić biełaruski narod dziaržaŭnaści. Rasiejcy peŭnyja, što ŭ Biełarusi idzie rost “intehracyjnych nastrojaŭ”. Ale paśla maskoŭskaha teraktu nastroi biełarusaŭ mohuć chisnucca ŭ advarotny bok. Iznoŭ była mahčymaść pabačyć sapraŭdny tvar rasiejskaj ułady.
Pavał Sumaroka
Kamientary