«Nichto jaje pa vulicach nasić nie budzie, heta łuchta ŭsio». Bresckim kadetam padorać charuhvu z rasijskim impierskim arłom
«Viečiernij Briest» apublikavaŭ materyjał pra kadecki kłas u bresckaj škole №35.
Aproč inšaha, vydańnie źviarnuła ŭvahu na toje, što dla hetaha kłasa pašyta śpiecyjalnaja charuhva, jakuju voś-voś uručać navučencam.
Što na charuhvie? Rasijski impierski aroł!
«Ściah vyrableny z dabrasłavieńnia archijepiskapa Bresckaha i Kobrynskaha Iaanna ŭ załatašviejnaj majsterni Śviata-Rastva-Baharodzickaha žanočaha manastyra ŭ Bresckaj krepaści», — paviedamlaje hazieta.
«Namieśnik dyrektara škoły №35 i niaźmienny kamandzir bresckich kadetaŭ Viktar Pienza ŭpeŭnieny, što mieć takuju histaryčnuju relikviju vielmi važna dla chłopcaŭ i horada ahułam. U ciapierašni čas charuhva ŭ kadzietaŭ jość, ale jana nadta sučasnaja», — cytuje hazieta idejnaha natchnialnika, Viktara Pienzu.
Ale navošta biełaruskim školnikam u 2019 hodzie patrebny impierski aroł?
Kiraŭnik kadetaŭ Viktar Pienza zapeŭnivaje, što nieparazumieńni skłalisia praz padaču ŭ presie.
Maŭlaŭ, nichto maršyravać z hetaj charuhvaj nie źbirajecca — heta tolki muziejny ekspanat.
«Ja razumieju, da čaho vy viadziecie! — kamientuje situacyju Pienza. — Ale napierad skažu, što ja — biełarus. Naradziŭsia ŭ Breście, tut naradzilisia maje dzieci i pachavanyja maje baćki.
Nijaki ja nie dyviersant, i ja suprać uvachodžańnia Biełarusi ŭ skład Rasii — tolki vorahi mohuć pra takoje dumać,
ale ja pryśviaciŭ žyćcio vychavańniu kadetaŭ. A ŭ kadeckaha korpusa jość historyja, jakuju nie pierapišaš».
«U Breście, na Vałynskam umacavańni, u 1842 hodzie byŭ adkryty Alaksandraŭski Brest-Litoŭski kadecki kopus. Adnačasova, u 1837 hodzie byŭ adkryty Połacki kadecki korpus. U 1844 hodzie im byli ŭručanyja charuhvy, jany adnolkavyja. Charuhvu Połackaha ŭratavali, a Bresckaha — nie.
Historyja bresckaha korpusa ŭvohule cikavaja, bo ŭ 1853-m jaho pieraviali ŭ Vilniu, potym u Sankt-Pieciarburh, dzie rearhanizavali ŭ Aleksandraŭskuju vučelniu.
Jość vielmi cikavaja kniha — «Miaciežny korpus». Heta pra brescki korpus.
Vypuskniki hetaha korpusa ŭdzielničali ŭ paŭstańni 1863 hoda. Jon byŭ skasavany praz heta, ułasna kažučy. Unutry korpusa kadety stvaryli hurtok, šmat čaho ŭ ich było zabaronienaha dla tych časoŭ», — patłumačyŭ Pienza.
Jon kaža, što viartańnie charuhvy było pryncypovym dla jaho jak dla čałavieka, jaki pryśviaciŭ žyćcio vychavańniu kadetaŭ u Breście.
«VKŁ — było, Rasijskaja impieryja — była. Da jaje ŭ mianie staŭleńnie takoje ž samaje, vidać, jak i ŭ vas. Ale heta historyja, miesca historyi — u muziei. I my tam hetuju charuhvu i pastavim. Nichto jaje pa vulicach nasić nie budzie, heta łuchta ŭsio. Jana — simvał historyi, dalokich dzion stvareńnia korpusa, a nie niejkaj sučasnaj rasijskaj duraści», — padsumavaŭ Pienza.
Kamientary