U Litvie poŭnym chodam idzie ahitacyjnaja kampanija pierad prezidenckimi vybarami, jakija adbuducca 17 traŭnia. Na pasadu prezidenta pretendujuć siem kandydataŭ.
U Litvie poŭnym chodam idzie ahitacyjnaja kampanija pierad prezidenckimi vybarami, jakija adbuducca 17 traŭnia.
Na pasadu prezidenta pretendujuć siem kandydataŭ – eks-ministr sielskaj haspadarki Kazimira Prunskienie, jeŭrakamisar pa finansach Dala Hrybaŭskajte, bryhadny hienierał Česłavas Jazierskas, lider Partyi sacyjał-demakrataŭ Alhirdas Butkiavičus, lider partyi «Paradak i spraviadlivaść» Valancinas Mazuronis, kandydat Vybarnaj akcyi palakaŭ Litvy Valdemar Tamašeŭski i vice-staršynia Partyi pracy Łareta Hraŭžynienie.
I choć siarod kandydataŭ užo vydzialiŭsia najvierahodniejšy pieramožca – Dala Hrybaŭskajte - astatnija nie pakidajuć zmahańnia za pieršynstva.
Pavodle sacyjałahičnych apytańniaŭ Baltijos tyrimai, u kancy sakavika raźmierkavańnie rejtynhaŭ było nastupnym.
50% udzielnikaŭ prahałasavali b za D. Hrybaŭskajte, jašče 30% skazali, što, napeŭna, addaduć hołas za jaje.Nie majuć namier hałasavać za Hrybaŭskajte 14% respandentaŭ. 6% apytanych płanujuć prahałasavać za Alhirdasa Butkiavičusa. Taki ž pracent addaje pieravahu Kazimiry Prunskienie, a 15% razhladajuć takuju mahčymaść. Pakazčyki V. Mazuronisa i Ł. Hraŭžynienie pakul adnolkavyja – pa 5% hałasoŭ vybarcaŭ i jašče pa 12% patencyjnych prychilnikaŭ. U aŭtsajderach apynulisia V. Tamašeŭski i Č. Jazierskas: pa 5% i 2% hałasoŭ adpaviedna.
Palityki, jakija pretendujuć na pasadu prezidenta, adznačyli, što nie supracoŭničali z zamiežnymi śpiecsłužbami i paviedamili pra svaim finansavym stanoviščy.Na sajcie Hałoŭnaha vybarčaha kamiteta kandydaty raźmiaścili dadzienyja ab zadekłaravanaj majomaści. Akazałasia, što samaja papularnaja kandydatka vałodaje najbolšym bahaćciem (zadekłaravana 1,6 młn. litaŭ – bolš za 470 000 jeŭra). D. Hrybaŭskajte raniej paviedamlała, što jaje štomiesiačnyja prybytki na pasadzie jeŭrakamisara ŭtraja pierabolšvajuć zarobak prezidenta Litvy. Na pieradvybarnuju kampaniju jana sabrała 80 000 litaŭ (bolš za 23 500 jeŭra).
Kandydatka Łareta Hraŭžynienie z samaj ścipłaj majomaściu na 194 000 litaŭ (kala 57 000 jeŭra) arhanizoŭvaje, tym nie mienš, samuju darahuju vybarčuju kampaniju, košt jakoj składaje 234 000 litaŭ (kala 70 000 jeŭra).
Dala Hrybaŭskajte nie pierastaje ździŭlać vybarcaŭ i svaich kankurentaŭ svojeasablivymi i krytyčnymi zajavami ŭ łakaničnaj, jomistaj formie adnosna roznych śpiektraŭ litoŭskaj palityki.Pazityŭna aceńvajučy reformy ŭradu kansiervataraŭ pa pavyšeńni padatkaŭ, jana adznačyła, što technična refarmavańnie praviali zanadta chutka i žorstka, pakolki kožnaje viedamstva karektavała padatki asobna. «Kali ŭsio skłałasia ŭ adno, ahulnaja suma pavialičyłasia ŭ try razy. Dla niekatorych padatki pavysilisia na 30, 50 %» – patłumačyła asnoŭnaja kandydatka na pasadu prezidenta.
Adnak jeŭrakamisar nie ŭskładaje adkaznaść za inflacyju i składaje ekanamičnaje stanovišča na ciapierašniaje kiraŭnictva, pakolki prablemy ŭ krainie abumoŭlenyja suśvietnym kryzisam i «palitykaj zaachvočańnia inflacyi» papiaredniaha ŭradu.
Raskrytyvała D. Hrybaŭskajte i sučasnuju zamiežnuju palityku Litvy: «Heta palityka niaŭpeŭnienaj u sabie krainy. Heta pa bolšaj častcy była demanstracyja mocy, jakoj u nas niama, jakoj nam nie davali. My možam ujaŭlać siabie liderami, ale treba, kab i inšyja nas takimi bačyli».
Jana nahadała pra kanflikt pry ŭznaŭleńni pieramovaŭ miž Jeŭraźviazam i Rasijaj. Litva supraciŭlałasia, patrabujučy ŭniasieńnia ŭ dekłaracyju peŭnych prapanoŭ. Ale zamiest taho, kab abaraniać susiedziaŭ i patrabavać pastaŭki syraviny pa naftapravodzie «Družba», Litva ŭstała na bok takich krain, jak Małdova. «Vielmi dobra, ja – nie suprać, dapamožam, ale čamu my nie abaraniajem toje, što jość zaraz?» – pytałasia kandydatka.
Dala Hrybaŭskajte dała adkaz na pytańnie, ci možna aficyjna prapisvać proźviščy litoŭskich palakaŭ tak, jak žadajuć uładalniki. Pavodle jaje słovaŭ, u inšych krainach nacyjanalnyja mienšaści aceńvajucca bolš demakratyčna: «Ich nie bajacca. Čamu my baimsia mienšaściaŭ? Jany što, papsujuć našu aryjskuju kroŭ?»
U toj ža čas paspračacca z Dalaj Hrybaŭskajte vykazvajuć žadańnie astatnija kandydaty. Kazimira Prunskienie, pradstaŭnica starejšaha pakaleńnia litoŭskaj palityčnaj elity, aktyŭna patrabavała sustrečy sam-nasam ź pieradvybarnaj favarytkaj. Šlacham vyciahvańnia žerabia vyjavili, što joj pradstavicca takaja mahčymaść, i 4 traŭnia ŭ efiry Litoŭskaha radyjo abiedźvie kandydatki naładziać publičnyja debaty.
Jašče da taho, jak Dala Hrybaŭskajte abvieściła ab svaim namiery bałatavacca, žychary Litvy prysłuchoŭvalisia da čutak ab niestandartnaj seksualnaj aryjentacyi niezamužniaj Hrybaŭskajte. Kali padčas pres-kanfierencyi žurnalist abchodnymi šlachami namahaŭsia zadać joj pytańnie na hetu temu, palityk bieź cieniu źbiantežanaści adkazała:
«Kali vy chočacie spytacca, ci ja leśbijanka, to ja skažu – nie, ja joj nie jość».
A voś Zihmas Vajšviła, jaki taksama pretendavaŭ na paśviedčańnie kandydata, ale nie zdoleŭ sabrać dastatkovuju kolkaść podpisaŭ hramadzian, prosić, kab Kamisija pa lustracyi pradstaviła ŭsie źviestki pra kandydataŭ u prezidenty: «Bolš za ŭsio niajasnaściaŭ majecca z Kazimiraj Prunskienie i Dalaj Hrybaŭskajte, jakaja nie afišuje svaju bijahrafiju i bijahrafiju svajoj siamji», - śćviardžaje Z. Vajšviła.
Jon patrabuje paćvierdzić ci abvierhnuć infarmacyju pra toje, što Hrybaŭskajte ci jaje baćki pracavali na KDB, a taksama pradstavić dadzienyja pra pachodžańnie kandydatki: « Kali infarmacyja pra toje, što maci D. Hrybaŭskajte – heta Raisa Hapanava - słušnaja, to heta vyklikaje sumnievy ŭ tym, što kandydatka jość litoŭkaj pavodle pachodžańnia», - zajaviŭ Vajšviła.
«Ja dumaju, što vyrašeńnie takich pytańniaŭ – heta prerahatyva Kamisii pa lustracyi. Ja šmatrazova zajaŭlała, što ni ja, ni maje baćki nijak nie byli źviazanyja ź niejkimi strukturami. Ja by chacieła, kab heta paklopnickaja kampanija suprać mianie i roznyja śpiekulacyi chutčej spynilisia. Miarkuju, što publičnaść i prazrystaść usim pojdzie na karyść. Maja maci – litoŭka, z rodu Korsakavasaŭ, tata taksama litoviec, abodva jany aŭkštajty, a ja naradziłasia i vyrasła ŭ Vilni», - adkazała na pretenzii Hrybaŭskajte.
Kamisija pa lustracyi, u svaju čarhu, paviedamiła, što dadzienych pra suviaziach D. Hrybaŭskajte ci jaje baćkoŭ z KDB znojdziena nie było.
***
Dala Hrybaŭskajte naradziłasia ŭ 1956 h. u Vilni. U 1983 h. skončyła Leninhradski univiersitet imia Ždanava pa śpiecyjalnaści «Palityčnaja ekanomika», a ŭ 1991 – prahramu dla kiraŭnikoŭ u Mižnarodnym instytucie ekanamičnych stasunkaŭ u ZŠA. U 1988 h. abaraniła doktarskuju dysiertacyju u Maskoŭskaj akademii hramadskich navuk.
U 1990 hodzie pačała karjeru ŭ śfiery palityki finansaŭ i zamiežnych spraŭ. U 1994-1995 – paŭnamocny ministr u misii Litvy pry Jeŭraźviazie, u 1996-1999 – pry ambasadzie Litvy ŭ ZŠA.
U 2000 h. pryznačana vice-ministram zamiežnych spraŭ, u 2001 h. – ministram finansaŭ. Z 2004 h. delehavana ŭ Jeŭrapiejskuju kamisiju, dzie stała jeŭrakamisaram, adkaznym za finansavaje prahramavańnie i biudžet.
U 2005 h. vydańnie "European Voice" abviaściła D. Hrybaŭskajte Kamisaram hodu. Vydańnie "Wall Street Journal" nazvała jaje «žaleznaj ledzi», paraŭnaŭšy z Marharet Tetčer.
Maje ranh nadzvyčajnaj i paŭnamocnaj ambasadarki, razmaŭlaje pa-anhielsku, pa-rusku, pa-polsku i pa-francuzsku. Nie zamužam.
«U mianie tolki adna mara — viarnuć svajho Dzimku». Maci byłoha palitviaźnia Dźmitryja Hopty raskazvaje pra novuju biadu syna. I prosić zamaŭlać u jaje bolš tortaŭ, kab spravicca
Kamientary