Bo ni Biełaruś, ni Irłandyja nie vałodajuć nieabchodnymi technałohijami pierapracoŭki jadziernych adychodaŭ.
Bo ni Biełaruś, ni Irłandyja nie vałodajuć nieabchodnymi technałohijami pierapracoŭki jadziernych adychodaŭ.
Irłandskaja kampanija prapanavała biełaruskim uładam nietryvijalny sposab ačyścić paciarpiełyja ŭ vyniku Čarnobylskaj avaryi ziemli i adnačasova zarabić: vysadzić na zabrudžanaj terytoryi adnu z tradycyjnych sielskahaspadarčych kultur, naprykład buraki, kab uschody ŭvabrali ŭ siabie izatopy stroncyju i ceziju, a atrymany ŭradžaj pradać u Jeŭropu na bijapaliva. Ale ci zdolnyja buraki ačyścić ziemli, a irłandcy — utylizavać radyjoaktyŭnyja adychody, jakija źjaviacca padčas jahonaj pierahonki ŭ paliva?
Arhumienty, jakija pryvodzić irłandski bok u časopisie The New Scientist, vielmi pryvabnyja. Navukoŭcy śćviardžajuć, što hetaja technałohija dazvolić viarnuć zakinutyja ziemli ŭ sievazvarot užo praz 20-40 hadoŭ, a nie čakać niekalki stahodździaŭ, pakul zavieršycca naturalny praces raspadu radyjoaktyŭnych rečyvaŭ. Akramia taho, bijapaliva — zapatrabavany ŭ Jeŭrasajuzie pradukt. Pa niekatorych dadzienych, da 2020 hodu krainam Jeŭropy spatrebicca kala 25 młrd litraŭ bijaetanołu.
U kampanii Greenfield Project Management śćviardžajuć, što ŭ kančatkovym pradukcie pierahonki — etanole — ciažkich mietałaŭ nie budzie. Usie jany zastanucca ŭ pabočnym pradukcie, jaki zatym spalać i ŭtylizujuć padobna jak i inšyja radyjoaktyŭnyja adychody.
Ale mienavita hety momant vyklikaŭ skieptycyzm z boku ekśpiertaŭ MAHATE: pavodle ich słovaŭ, ni Irłandyja, ni Biełaruś nie vałodajuć nieabchodnymi technałohijami pierapracoŭki jadziernych adychodaŭ.
«Kolki hadoŭ tamu z padobnaj prapanovaj da nas užo źviartałasia hałandskaja kampanija», — kaža radyjołah Kamitetu pa sielskaj haspadarcy i charčy Mahiloŭskaha abłvykankamu Mikałaj Zajcaŭ. — «My admovilisia mienavita tamu, što viałosia pra zabrudžanyja ziemli, vyviedzienyja ź sievazvarotu. Tak, zamiežniki hatovyja inviestavać hrošy, kuplać techniku.
Ale chto budzie pracavać na hetych terytoryjach, siejać raps abo buraki, akučvać, prapołvać? Biełarusy? Prybytak koštam zdaroŭja našych hramadzian nam nie patrebny. I ad hetaj prapanovy Biełaruś admoviłasia».
Adnak, jak śćviardžaje The New Scientist, užo ŭ nastupnym hodzie irłandskaja kampanija płanuje pačać budaŭnictva pieršaha zavodu dla pierahonki bijaetanołu, za im śledam płanujecca jašče dziesiać.
Kandydat chimičnych navuk Anatol Paŭłaŭ skieptyčna stavicca da idei irłandskaj kampanii.
— Ničoha novaha irłandcy nie prapanoŭvajuć, — kaža ekśpiert «Zaŭtra tvajoj krainy». — Jašče ŭ 1986 hodzie biełaruskija navukoŭcy na čale z prafiesaram Jaŭhienam Piatrajevym prapanoŭvali anałahičnyja mietady ačystki zabrudžanych terytoryj. Sumiesnyja daśledavańni pravodzili navukoŭcy-chimiki i raślinavody. Jany prapanoŭvali zasiejać hetyja terytoryi lasami, kab nie było erozii hleb, utrymlivaŭsia viecier. Drevy raśli b, «prybirali» b radyjonuklidy, a praz 150 hadoŭ možna było by vykarystać hetuju draŭninu. Ale da mierkavańnia navukoŭcaŭ u sučasnaj Biełarusi nie zaŭsiody, na žal, prysłuchvajucca.
Što tyčycca technałohii, prapanavanaj irłandcami, ja b nie śpiašaŭsia plaskać u ładki, bo pytańniaŭ, uźnikaje šmat. Pieršym čynam: što rabić z radyjoaktyŭnymi adychodami, jakija, biezumoŭna, źjaviacca padčas pierahonak harodniny ŭ paliva. Ni Biełaruś, ni Irłandyja nie vałodajuć vielmi składanaj chimika-technałahičnaj mietodykaj pierapracoŭki jadziernych adychodaŭ i ich utylizacyi. Takija technołahi jość siońnia tolki ŭ Francyi, Rasiei, Vialikabrytanii.
Druhi momant: izatopy nie siadziać u paviarchoŭnym płaście hleby 20 hadoŭ — padčas vypadzieńnia daždžoŭ i inšych pryrodnych pracesaŭ jany traplajuć u hłybinnyja płasty ziamli, a korań buraka pranikaje ŭ hłybiniu santymietraŭ na 10. Tak što składana skazać, nakolki takaja technałohija dazvolić ačyścić čarnobylskija ziemli.
Zialenski nazvaŭ, jakija retranślatary na miažy i biełaruskija pradpryjemstvy chvalujuć Ukrainu36
Kamientary