Hramadstva

U Połacku źnieśli darevalucyjny dom śviatara, jaki byŭ pad achovaj na papiery

U Połacku razburyli admietny draŭlany dom pačatku XX stahodździa na adnoj z najstarejšych vulic horada. Mienš jak try hady tamu dziaržava jurydyčna zabaraniła jaho rujnavać śpiecyjalnym dakumientam, jaki prosta praihnaravali.

Ruiny cokalnaha paviercha, jakija zastalisia ad doma. Fota: fejsbuk-supołka «Połack: minułaje i sučasnaść»

Nižnie-Pakroŭskaja vulica — adna ź niešmatlikich u Połacku, dzie jašče zachoŭvajecca histaryčny maštab i atmaśfiera darevalucyjnaha horada. Dom pad numaram čatyrnaccać byŭ jaje nieadjemnaj častkaj. Pavodle źviestak Nacyjanalnaha Połackaha histaryčna-kulturnaha muzieja-zapaviednika, jon byŭ pabudavany ŭ pačatku XX stahodździa śviatarom Śviata-Mikałajeŭskaha sabora Famoj Antanievičam.

Dom śviatara pa Nižnie-Pakroŭskaj vulicy, 14 da znosu zachoŭvaŭ svajo tradycyjnaje abličča. 2024 h. Fota: partizan-ch

Śviata-Mikałajeŭskim saboram nazyvaŭsia paśla pieradačy pravasłaŭnym kaścioł Śviatoha Stefana, uźviedzieny ŭ pačatku XVIII stahodździa ŭ styli baroka. Hałoŭnaja daminanta Połacka była ŭzarvanaja balšavikami ŭ 1964 hodzie na chvali chruščoŭskaj «baraćby z relihijaj».

Kaścioł Śviatoha Stefana, pierarobleny ŭ pravasłaŭnuju carkvu, na fota 1910 hoda. Fota: Wikimedia Commons

Dom śviatara byŭ pabudavany na schile pojmy Dźviny, tak što na ŭzrovień vulicy vychodziŭ draŭlany abjom, a cahlany cokalny pavierch byŭ urezany ŭ schił. 

Da apošnich dzion dom zachoŭvaŭ tradycyjnaje abličča, uklučajučy aryhinalnyja akanicy, lištvy, raźbianyja padzory i ŭpryhožanyja filonhami vuhłavyja nakładki. Paśla vajny jaho padzialili na kvatery, a paźniej jon pierajšoŭ u pryvatnyja ruki.

Dniami ŭ krajaznaŭčaj supołcy «Połack: minułaje i sučasnaść» źjavilisia fatahrafii: ad doma zastalisia tolki ruiny cahlanaha cokala. Uvieś draŭlany histaryčny abjom źniščany padčystuju.

Ruiny cokalnaha paviercha, jakija zastalisia ad doma. Fota: fejsbuk-supołka «Połack: minułaje i sučasnaść»

Zakon, jaki nie pracuje na praktycy

Zvyčajna ŭ takich vypadkach miascovyja ŭłady apraŭdvajuć znos tym, što budynak nie ŭniesieny ŭ Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej. Farmalna dom №14 sapraŭdy nie źjaŭlaŭsia asobnym pomnikam architektury. Adnak telehram-kanał «Spadčyna» źviartaje ŭvahu na pramuju jurydyčnuju kaliziju.

U vieraśni 2023 hoda Ministerstva kultury zaćvierdziła prajekt zon achovy histaryčnaha centra Połacka. Dakumient raspracoŭvaŭsia śpiecyjalistami «BiełNDIPhoradabudaŭnictva» na padstavie archiŭnych i naturnych daśledavańniaŭ.

Pavodle prajekta zon achovy histaryčnaha centra Połacka dom byŭ vyznačany jak uzor šarahovaj histaryčnaj zabudovy, jakuju nielha ni źniščać, ni źmianiać. Na schiemie dom abaznačany šerym koleram, pravy z tych, što najbolš blizkija da Dźviny. Śviata-Mikałajeŭski sabor raźmiaščaŭsia na tym miescy, dzie namalavany zakreśleny vialiki pramavuholnik — šmatpaviarchovy žyły dom, jaki prajektam pryznany dysharmaničnym. Fota: prajekt zon achovy histaryčnaha centra Połacka
Pieralik abjektaŭ šarahovaj histaryčnaj zabudovy z prajekta zon achovy histaryčnaha centra Połacka

U dadatku da hetaj pastanovy pryviedzieny śpis abjektaŭ «šarahovaj histaryčnaj zabudovy», jakija farmujuć histaryčnaje asiarodździe horada i padlahajuć zachavańniu. Źniesieny budynak pa Nižnie-Pakroŭskaj byŭ naŭprost uklučany ŭ hety aficyjny pieralik.

Rehłamienty dakumienta kateharyčna zabaraniajuć stratu admietnych duchoŭnych, mastackich abo dakumientalnych vartaściej šarahovaj histaryčnaj zabudovy, navat kali jana nie maje statusu historyka-kulturnaj kaštoŭnaści. Hety ž punkt prama zabaraniaje nieabhruntavanaje źmianieńnie charaktaru architektury fasadaŭ takich damoŭ.

Takim čynam, poŭny znos budynka źjaŭlajecca naŭprostavym parušeńniem dziejučaha biełaruskaha zakanadaŭstva ŭ śfiery achovy spadčyny, ale heta nie spyniaje ŭłaśnikaŭ. 

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Kamientary

Ciapier čytajuć

Što viadoma pra žančynu, jakaja zahinuła ŭ aŭtobusie, što vioz biełaruskich futbalistaŭ-školnikaŭ u Hielendžyk?18

Hramadstvaudakładniena18

Što viadoma pra žančynu, jakaja zahinuła ŭ aŭtobusie, što vioz biełaruskich futbalistaŭ-školnikaŭ u Hielendžyk?

Usie naviny →
Usie naviny

«Vielmi cikavyja zajavy sajuźnika Pucina». Kiraŭnik MZS Hiermanii adreahavaŭ na zajavy Łukašenki pra vajnu va Ukrainie7

U Varšavie zamiežnikaŭ praviarali «patrulnyja» ŭ formie, jakija nie majuć dačynieńnia da dziaržaŭnych orhanaŭ11

«Ja nie chaču ŭ zahončyk biełaruščyny». Knyrovič adkazaŭ na krytyku za ŭdzieł u kancercie na Dzień Rasii85

Biełaruska znajšła italjanskuju siamju, jakaja pryniała jaje paśla Čarnobyla. Jana dumała, što italjancy jaje kinuli11

Džordža Miełoni na samicie G7 pachvaliłasia, što pieramahła škodnuju zvyčku4

21‑hadovaha chłopca sa Śvietłahorska pasadzili za palityku. Chłopiec žyŭ u dzietdomie, a niadaŭna sam staŭ baćkam1

Kolkaść abortaŭ u Biełarusi abnaviła histaryčny minimum. Ale na Mahiloŭščynie ich usio bolš4

Brytanski televiadučy Džeremi Kłarksan paviedamiŭ, što ŭ jaho dyjahnastavali rak2

Stała viadoma pra aryšt jašče adnaho kalinoŭca Andreja Siarhiejeva

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Što viadoma pra žančynu, jakaja zahinuła ŭ aŭtobusie, što vioz biełaruskich futbalistaŭ-školnikaŭ u Hielendžyk?18

Hramadstvaudakładniena18

Što viadoma pra žančynu, jakaja zahinuła ŭ aŭtobusie, što vioz biełaruskich futbalistaŭ-školnikaŭ u Hielendžyk?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić