Palitviaźni la varotaŭ Kaścioła. Kaścioł la varotaŭ sumleńnia

«My słužym usim ludziam i molimsia za ŭsich ludziej. Spravy palityčnyja — heta spravy palityčnyja. My zajmajemsia duchoŭnym akarmleńniem ludziej. Z punktu hledžańnia sacyjalnaha navučańnia Kaścioła kožny čałaviek pavinny kłapacicca ab svaim zdaroŭi. I Kaścioł nie padtrymlivaje takoj akcyi, jak haładoŭka. Čałaviek vybiraje — što my možam skazać?» - skazaŭ uładyka [mitrapalit Kandrusievič] u adkaz na pytańnie pra palitviaźniaŭ i haładoŭku spadara Kavalenki. Reakcyja radykalnaj aŭdytoryi była, jak i treba było čakać, hranatamiotnaj: «Zdradnik», «Pradažnaja kreatura», «Bajaźliviec» i pad. Pad hetym hradam dyjahnastyčnych epitetaŭ nialohka zachavać raŭnavahu i procipastavicca spakusie schavacca ŭ adnu z krepaściaŭ – albo ŭ krepaść klerykalisckaj łajalnaści, albo ŭ krepaść antyklerykalnaj zaŭziataści. (Kali testavać hetyja dźvie krepaści na pradmiet kanfarmizmu, to druhaja javicca namnoha bolš kanfarmisckaj – mała taho, što biełaruski neasaviecki režym ź ciažkaściu pieravarvaje čužarodnuju jamu chryścijanskuju stychiju, dyk jašče i jeŭrapiejski ideałahičny mainstream ź nieprychavanym zadavalnieńniem vitaje «deabsalutyzacyju» chryścijanskich kaštoŭnaściaŭ. Tamu spakusa schavacca ŭ antyklerykalnaj krepaści macniejšaja.) Ale mužnych ludziej zaklikaju zastacca «pad hradam» (choć heta i niekamfortna) i hlanuć na spravu biez maładušnaj łajalnaści i biez fanaberystaj zaŭziataści.

Vystup arcybiskupa Kandrusieviča ahaliŭ prynamsi dźvie prablemy, jakija abciažarvajuć stasunki Kaścioł – hramadzianskaja supolnaść.

1. U biełaruskaj hramadska-palityčnaj śfiery jość roznaha rodu maralnyja prablemy. Tak, jość prablemy z pravami čałavieka, sa svabodaj słova, jość duža vostraja prablema niečałaviečych umoŭ utrymańnia ŭ viaźnicach, jość prablema stasavańnia fizičnych i psichałahičnych katavańniaŭ.

Ale... u hramadska-palityčnaj śfiery jość hrupa prablem, namnoha bolš žudasnych i patrabujučych namnoha bolš rašučaha procidziejańnia. Hetaj prablemaj jość zabivańnie dziaciej va ŭłońni maci, a taksama pazaŭłońnievaje zabivańnie ŭ vyniku stasavańnia repraduktyŭnych technałohijaŭ in vitro. I ci heta kamuś padabajecca, ci nie, ale hetaja zadača – abarona niavinnych biezabaronnych čałaviečych istotaŭ – źjaŭlajecca samaj pryjarytetnaj u hramadska-etyčnaj misii Kaścioła.

I kali chtoś choć krychu sočyć pramovy i sumiesnyja dekłaracyi biełaruskich ijerarchaŭ, to, peŭnie, viedaje, što ŭ hetaj fundamientalnaj spravie, jakaja ihnarujecca bolšaściu pravaabarončych arhanizacyj, ijerarchi nie zvažajuć ni na jakuju palitkarektnaść i nie pytajuć pra toje, spadabajecca heta ci nie biełaruskim uładam, a vyrazna krytykujuć biełaruskaje zakanadaŭstva i nijakich kampramisaŭ tut zaklučać nie žadajuć. Što ž, było b dobra, kali b taksama ŭ spravie inšych maralnych prablem u hramadskaj śfiery – typu prablema palitviaźniaŭ, žorstkaha razhonu mirnych demanstracyj, svaboda słova i pad. - Kaścioł advažna vykazvaŭsia. A moža – tak dziela ekśpierymientu – pažadańnie treba sfarmulavać trochi inakš: było b dobra, kali b pravaabarončyja arhanizacyi dy hramadskija aktyvisty padtrymali Kaścioł i Carkvu ŭ kampanii pa abaronie hetaha samaha fundamientalnaha prava – prava niavinnaha i biezabaronnaha čałavieka na žyćcio.

Padahulniŭ by hety punkt nastupnym čynam: tak,

možam kanstatavać niedaskanałaść hramadska-etyčnaj misii Kaścioła. Ale niama anijakich padstaŭ zakidać jamu kanfarmizm abo ihnaravańnie hramadstva-etyčnych prablemaŭ.

2. Što tyčycca pazicyi (lepš skazać: adsutnaści pazicyi) mitrapalita Kandrusieviča ŭ spravie mučanickaj haładoŭki Siarhieja Kavalenki – na žal, heta toj vypadak, kali zhadanaja niedaskanałaść kaściolnaj misii asabliva balučaja. Uładyka dystancyjavaŭsia da maralnaha vybaru Kavalenki i sprabavaŭ heta «abhruntoŭvać» maralizatarskimi (zusim nie da miesca) zaŭvahami, typu: Čałaviek pavinien pra zdaroŭje kłapacicca; Kaścioł nie padtrymlivaje haładoŭki; Nu, heta jaho vybar.

Zusim niadaŭna ŭ Polščy pravodziłasia haładoŭka na znak pratestu suprać redukcyi ŭrokaŭ historyi ŭ licejach niehumanistyčnaha profilu. Hetaja haładoŭka pravodziłasia ŭ kaścielnym budynku. U kastryčniku minułaha hodu ŭ Kitai kardynał Josaf Zen haładaŭ na znak pratestu suprać kamunizacyi katalickaje škoły. Što ž, u abodvuch vypadkach kaściolnyja ijerarchi zaklikali haładoŭnikaŭ spynić haładoŭku. Ale nikomu ŭ takoj situacyi nie paviarnuŭsia jazyk skarystoŭvać takija maralizatarskija i biazdušnyja arhumienty, typu: «Ty abaviazany dbać pra zdaroŭje» abo «Kaścioł nie padtrymlivaje haładoŭki». Zrešty, sam arcybiskup Kandrusievič, pramaŭlajučy paŭtara hodu tamu propaviedź z nahody 100-hodździa kaścioła svsv. Symona i Aleny stanoŭča zhadaŭ pra haładoŭku viernikaŭ u 90-yja hady, metaj jakoj było damahčysia viartańnia kaścioła.

Heta baluča, što palitviaźni i haładoŭniki zmušany stajać la varot Kaścioła. Hetyja varoty pavinny być dla ich adčynieny. Nielha, adnak, pazicyju (dakładniej, adsutnaść pazicyi) ijerarchaŭ u hetaj spravie čynić asnoŭnym kryteram acenki hramadska-etyčnaj misii Kaścioła. A ŭžo zusim niedarečna zvodzić usiu misiju Kaścioła da kamientavańnia biahučych hramadska-palityčnych pracesaŭ.

Asnoŭnaja misija Kaścioła/Carkvy – heta słužeńnie spravie pajadnańnia čałavieka z Boham.

prapaviedavańnie Isusa i Jaho paśladoŭnikaŭ zasiarodžvałasia pieradusim na Dobraj Navinie ab duchoŭnym vyzvaleńni. A ŭžo Isusa Chrysta abo sv. Paŭła nielha zapadozryć ŭva ŭhodnictvie abo kanfarmiźmie.

Tak jość, što hramadska-palityčnyja transfarmacyi – heta druhasnaja sprava dla Kaścioła/Carkvy. I ŭ hetaj jakaści možna prymać abo adkidvać Kaścioł, heta sprava sumleńnia paasobnaha čałavieka. Ale źmianić hetaha niemahčyma.

* * *

Piotra Rudkoŭski OP naradziŭsia ŭ 1978 u Kanvieliškach (Voranaŭski rajon). Manach-daminikaniec, ksiondz, słužyć u Mahilovie. Skončyŭ Jahiełonski ŭniviersitet. Łaŭreat premii Arche «Za sumlennaje słova» (2005). Vydaŭ knihu «Paŭstańnie Biełarusi» (2007).

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0