19 krasavika — Dzień hałakostu, jaki adznačajuć u roznych krainach śvietu ŭ pamiać ab šaści miljonach habrejaŭ, achviarach nacyzmu. Učora Nadzvyčajny i paŭnamocny pasoł Izrailu ŭ Biełarusi Zejeŭ Ben‑Arje ŭručyŭ siem novych dyplomaŭ Praviednikaŭ narodaŭ śvietu biełarusam, jakija ratavali habrejaŭ u vajnu.
19 krasavika — Dzień hałakostu, jaki adznačajuć u roznych krainach śvietu ŭ pamiać ab šaści miljonach habrejaŭ, achviarach nacyzmu. Učora Nadzvyčajny i paŭnamocny pasoł Izrailu ŭ Biełarusi Zejeŭ Ben‑Arje ŭručyŭ siem novych dyplomaŭ Praviednikaŭ narodaŭ śvietu biełarusam, jakija ratavali habrejaŭ u vajnu.
Izrailski memaryjalny instytut katastrofy i hieraizmu eŭrapiejskaha habrejstva «Jad Vašem» štohodu prysudžaje tytuł Praviednik śvietu ludziam roznych nacyjanalnaściaŭ. Hanarujuć tych, chto ryzykavaŭ žyćciom, ratujučy habrejaŭ ad nacysckaha hienacydu.
«Chto vyratuje adno žyćcio, toj vyratuje śviet» — napisana na medali. Hanarovyja dyplomy j medali ŭručyŭ Nadzvyčajny i paŭnamocny pasoł Dziaržavy Izrail u Respublicy Biełaruś Zejeŭ Ben‑Arje.
«Heta, moža być, samaja važnaja i samaja hanarovaja cyrymonija j samy pačesny abaviazak, jaki vypadaje na dolu izrailskaha dyplamata. My ŭhanaroŭvajem praviednikaŭ u Biełarusi ŭžo nia pieršy raz.
Ale jak tolki razhortvaješ hety dyplom, u jakim jość jašče historyja vyratavańnia, kali jaje čytaješ, kožny raz razumieješ, što havorka idzie pra štości śviatoje, čaho nielha vykazać słovami».
Sioleta dyplomy j medali ŭručyli naščadkam praviednikaŭ, bo čas niaŭmolny — amal usim hanarovaje zvańnie praviednika nadali paśmiarotna.
Na ŭračystaj cyrymonii sama prysutničała tolki 80‑hadovaja Stanisłava Salanik. Jaje siamja ŭ vajnu vyratavała čatyrochhadovaha chłopčyka Tolu Žylinskaha. Chłopčyk trapiŭ u Mienskaje hieta sa svaimi rodnymi, ale jamu pašancavała vyjści adtul.
Raspaviadaje Stanisłava Salanik:
«Ja ŭ hieta šukała lekara, u mianie ciažka chvareła siastra. Tam paznajomiłasia ź Biertaj Majsiejeŭnaj — ciotkaj Toli... Potym Anatol skončyŭ vajskovuju vučelniu. Jašče kali adjaždžaŭ, pryjšoŭ da mianie, zapłakaŭ, i my raźvitalisia. Paśla ja jaho nia bačyła, dumała, što jon u Izraili. Akazałasia, što jon tut».
Supracoŭnica Izrailskaha infarmacyjna‑kulturnaha centru Maryna Šedzikava niekali sustrakałasia ź siastroj Stanisłavy Salanik Taisijaj.
«Kali ja razmaŭlała z Taisaj Salanik, ja zadała tolki adno pytańnie: «Jak vy nie bajalisia nadzieć łatu i zachodzić u Mienskaje hieta, i pranosić charčy dla siamji Bruk? Taisie padčas vajny było 14 hadoŭ. I jana mnie adkazała: «Ale kamuści ž treba było ich ratavać», — zhadała Maryna Šedzikava.
Cylu Rubinčyk, jakaja prysutničała na cyrymonii hanaravańnia Praviednikaŭ śvietu, vyratavali Alaksandra Skrypko i Maryja Dybal.
U kastryčniku 1941 hodu padčas masavych rasstrełaŭ habrejaŭ u pasiołku Śvisłač usia siamja Cyli zahinuła. Dziaŭčynka cudam vybrałasia ź jamy. I sa śniežnia 1941 hodu da kanca vajny Cylu chavała siamja Skrypko.
Raspaviadaje Cyla Rubinčyk:
«Mianie pryniali jak rodnuju, i dziadula, i Mania, i Saša. Heta była maja siamja. Ja im vielmi ŭdziačnaja. Heta byli sapraŭdnyja vysakarodnyja ludzi, nie bajalisia ničoha. Da nas prychodzili roznyja ludzi — i partyzany, i palicai, i niemcy, ale jany mianie chavali, nikudy nie adpuskali. I dahetul heta maja siamja».
Ciapier užo 515 biełarusaŭ uhanaravali dyplomami j medalami Praviednikaŭ śvietu. Ale žyvych zastałosia tolki kala piacidziesiaci čałaviek.
Ciapier čytajuć
Zahinuŭ były palitviazień Alaksiej Laŭkievič. Jaho vyzvalili try miesiacy tamu paśla vizitu Koŭła1
Kamientary