Siamion Šarecki. Vybary ci lehitymizacyja režymu?

Vybary ci lehitymizacyja režymu?

Prezydyjum Viarchoŭnaha Savietu ličyć realnym vychadam z sytuacyi, jakaja skłałasia, praviadzieńnie demakratyčnych vybaraŭ Parlamentu i Prezydenta Respubliki Biełarusi pry vykanańni čatyroch viadomych umovaŭ. Hetaja pazycyja Prezydyjumu była zaćvierdžana sesijaj Viarchoŭnaha Savietu. Biez vykanańnia pieraličanych umovaŭ udzieł biełaruskaj apazycyi ŭ parlamenckich vybarach tolki paspryjaje lehitymizacyi režymu, jaki kiruje ŭ krainie.

Jašče raniej takija ŭmovy ŭdziełu ŭ vybarach byli raspracavany i ŭzhodnieny pamiž pradstaŭnikami apazycyi, ułady i kiraŭnictvam KNH ABSE. Ź imi pahadzilisia i pradstaŭniki Rabočaj Hrupy ABSE pa Biełarusi, jakuju ŭznačalvaje Adryjan Sieviaryn.

2 lipienia 2000 hodu Kanhres demakratyčnych siłaŭ Biełarusi paćvierdziŭ u svajoj rezalucyi, što biez vykanańnia pieraličanych umovaŭ “lubyja vybary pieratvarajucca ŭ fars, udzieł u jakim dla demakratyčnych siłaŭ niemahčymy”. Kanhres zaklikaŭ mižnarodnyja arhanizacyi, parlamenty i ŭrady demakratyčnych krain zajavić, što ŭ vypadku nievykanańnia hetych umovaŭ vybary ŭ Biełarusi nia mohuć być pryznanyja lehitymnymi i demakratyčnymi.

Na žal, asobnyja deputaty Viarchoŭnaha Savietu stali zaklikać da ŭdziełu ŭ vybarach, pryznačanych nielehitymnym režymam na 15 kastryčnika, užo biez usialakich umovaŭ. A šmat chto ź ich i aktyŭna ŭklučyŭsia ŭ vybarčuju kampaniju ŭ jakaści kandydataŭ u deputaty. Ja nia budu pieraličvać ich proźviščaŭ i krytykavać ich dziejańni. Niachaj heta zastaniecca na ich sumleńni.

Ździŭlaje inšaje. Treciaja Techničnaja Kanferencyja ABSE ŭ Vienie, jakaja adbyłasia 30 žniŭnia 2000 hodu i ŭ jakoj uziali ŭdzieł pradstaŭniki Dziejučaha Staršyni ABSE, Parlamenckaj Asamblei ABSE, KNH ABSE, Hieneralnaha Sakratara ABSE, Eŭraparlamentu, Eŭrakamisii, Aŭstryjskaj delehacyi ŭ ABSE, PARE, delehacyi Mižparlamenckaj Asamblei SND, a taksama pradstaŭniki aficyjnych biełaruskich uładaŭ i Kansultacyjnaje Rady apazycyjnych partyjaŭ, znajšła niejki prahres uva ŭsich čatyroch umovach, źviazanych z arhanizacyjaj demakratyčnych vybaraŭ. U hetaj suviazi nieabchodna ŭzhadać, što źniknieńnie V.Hančara i Ju.Zacharanki, a taksama A.Krasoŭskaha i Z.Zavadzkaha adbyłosia ŭ peryjad praviadzieńnia trochbakovych pasiedžańniaŭ. I ŭłady ničoha nia robiać, kab ich adšukać. Praciahvajucca i ździeki ź siamji M.Čyhira. Aryštoŭvalisia i represavalisia inšyja dziejačy i prychilniki apazycyi. Dyk jaki ž heta prahres?!

Niama nijakaha prahresu i z dostupam pradstaŭnikoŭ apazycyi da ŚMI. Bo ci ž možna ličyć prahresam toje, što pradstaŭnikam apazycyi dajecca mahčymaść vystupić pa telebačańni dźvie-try chviliny, a paśla na praciahu paŭhadziny ich palivajuć brudam.

Nijakich zachadaŭ nia zroblena i dziela taho, kab pryvieści vybarčaje zakanadaŭstva ŭ adpaviednaść ź mižnarodnymi normami i z Kanstytucyjaj Respubliki Biełarusi. Niama nijakaha padziełu funkcyjaŭ pamiž halinami ŭłady: “pałata” zastajecca kišennym parlamentam dyktatarskaha režymu.

Mabyć, usio heta i prymusiła pradstaŭnikoŭ eŭrapiejskich strukturaŭ pryznać, što hety prahres usio ž taki nie dastatkovy dla adpaviednaści “mižnarodna ŭzhodnienym kryteryjam”. Dyk tady niezrazumiełym źjaŭlajecca i rašeńnie ab pasyłcy techničnaj misii na vybary ŭ Biełaruś. Tym bolš što, jak i treba było pradbačyć, hetaje rašeńnie Treciaj Techničnaj Kanferencyi ŭ Vienie ŭžo vykarystali pradstaŭniki A.Łukašenki i pradstavili techničnuju misiju ABSE jak sapraŭdnych naziralnikaŭ, čyj pryjezd nibyta aŭtamatyčna paciahnie za saboju pryznańnie vybaraŭ lehitymnymi. I ŭžo zusim niezrazumieła, jakim čynam prysutnaść Parlamenckaj Trojki i techničnaj misii na vybarach budzie spryjać raźvićciu i ŭmacavańniu demakratyi ŭ Biełarusi, kali A.Łukašenka nie adnojčy zajaŭlaŭ, što jamu ŭsio roŭna, jakija vysnovy zrobiać dadzienyja pradstaŭniki. I heta nia prosta zajavy. Na praktycy jon praciahvaje rabić svaju spravu — vyčyščać urad Biełarusi ad biełarusaŭ, dalej złučacca z pradstaŭnikami šavinistyčnych kołaŭ Rasiei i kiraŭnikami kamunistyčnaj ekstremisckaj płyni, jakija staviać svajoj zadačaj inkarparacyju Biełarusi ŭ skład Rasiejskaj Federacyi.

U sytuacyi, jakaja skłałasia, zastajecca tolki adna nadzieja - rozum usio ž taki pavinien uziać vierch. I, jak i praduhledžana punktam 10 “Zaklučeńnia i Rekamendacyjaŭ Treciaj Techničnaj Kanferencyi ABSE ŭ Vienie”, pohlady eŭrapiejskich strukturaŭ na zaplanavany fars mohuć być pierahledžany ŭ adpaviednaści z realnaj sytuacyjaj u Biełarusi. Pry hetym treba mieć na ŭvazie, što vybary ŭ tak zvanuju “pałatu” stanuć probaj siłaŭ pierad budučymi prezydenckimi vybarami i nadzvyčaj važna, kab užo zaraz pieramohu atrymała nie chłuśnia i ciemrašalstva, a zdarovy rozum.

Siamion Šarecki,
Staršynia Viarchoŭnaha Savietu
Respubliki Biełaruś 13 sklikańnia