Z usioj krainy

 Z usioj krainy

Zubry pryjšli

Akcyja “Zubra” “My pryjšli!” sabrała ŭ niadzielu ŭ Miensku niekalki socień udzielnikaŭ. “Zubry” pradefilavali pa chodnikach ad Akademii navuk da płoščy Niezaležnaści. Kalona pavodziła siabie arhanizavana j dyscyplinavana, nie vykrykvała lozunhaŭ, nie ŭzdymała ściahoŭ. Šmat chto ź ludziej na praspekcie tak i nie zrazumieŭ, što adbyvajecca i navošta.

Zubr nie karova

Ahienctva www.interfucks.com paviedamlaje, što 15 zubroŭ vyjšli ź lasnoha masivu i napali na statak karovaŭ saŭhasu «Novy Dvor» Haradzienskaj vobł. Achviarami stalisia dźvie karovy, jakich zubry litaralna padrali na kavałki. Ich nie spyniŭ navat “elektrapastuch”. Kiraŭnictva saŭhasu źbirajecca patrabavać u nacyjanalnaha parku “Biełaviežskaja pušča” kampensacyi škody. Analahičny vypadak kolki hod tamu adbyŭsia na Bieraściejščynie.

Da pieršaj kamunii

Pierad letnimi vakacyjami 246 maleńkich parafijanaŭ kaściołu Śv.Michała Archanhieła ŭ Smurhoniach pryniali pieršuju Kamuniju. Amal hod jany vyvučali Bibliju ź siostrami Lucyjaj i Marharytaj. A baćki dziaŭčynak pakłapacilisia pra ŭračystyja sukienki. Bo padzieja takaja zdarajecca raz u žyćci.

Hryb — atruta dla jehavista

Najeŭšysia viesnavych hryboŭ, siamja z čatyroch čałaviek (tata, mama i dva małyja 5 i 8 hod) trapiła ŭ reanimacyju. Bo niapravilna pryhatavali padstupnyja smaržki. Daktary kazali, što baćki — sektanty (jehavisty, ci što), mała taho, što sami vehietaryjancy, dyk jašče i dziaciej maryli. Adsiul i ciažkija vyniki. Vyratavać ich vyratavali, ale nyrki i piečani, asabliva ŭ małych, paškodžanyja.

Taciana Skarynkina, Smurhoni

Śviata Maci Božaj Facimskaj

U Baranavičach adbyłosia śviata Facimskaj Božaj Maci. U śviatočnaj imšy brali ŭdzieł kala 5000 čałaviek. Nia ŭsie źmiaścilisia ŭ kaściole, chto-nichto słuchaŭ znadvorku. Paśla słužby la kaściołu raspačaŭsia fest. U jatkach ludzi mahli nabyć sabie niešta smačnaje. A pobač vystupali rok-hurt “Rezervacyja” i bard Viktar Šałkievič, chor polskaha klubu, tvorčy kalektyŭ “Fest” (Baranavičy). Paralelna raspačalisia hulni j konkursy dla dziaciej, jakimi kiravali siostry-manaški. Alkaholnyja napoi, navat piva, u jatkach nie pradavali, adnak viesiałości stavała i biaz ich. Takoha narmalnaha eŭrapiejskaha śviata daŭno nia bačyli Baranavičy. Soramna pryhadvać 9 traŭnia, kali harełka liłasia rakoju, a Małady Park zachłynaŭsia ad śmiećcia, brudu j pjanych padletkaŭ.

Śviata ŭ Žyrovičach

20 traŭnia biełarusy va ŭsim śviecie adznačajuć Dzień źjaŭleńnia Žyrovickaha abraza Božaj Maci, jaki ciapier zachoŭvajecca va Ŭśpienskim sabory Śviata-Ŭśpienskaha mužčynskaha manastyra ŭ Žyrovičach. Z daŭnich časoŭ da cudadziejnaha abraza iduć chryścijanie ŭsich kanfesijaŭ.

Rusłan Raviaka, Baranavičy

Śviet mahnataŭ Pšaździeckich

U Zasłaŭi adčyniłasia historyka-mastackaja vystava “Zasłaŭje. Iluzii i realii mahnataŭ Pšaździeckich”. Aŭtary ekspazycyi, mastactvaznaŭca Taciana Haranskaja i mastak Viktar Markaviec pasprabavali ŭvaskrasić ź niabytu śviet, što zahinuŭ u połymi vojnaŭ i eksprapryjacyjaŭ.

Pšaździeckija ŭładaryli ŭ Zasłaŭi ŭ XVIII st. Centralnaj fihuraj ekspazycyi staŭsia Antoni Tadevuš Pšaździecki (1718—1772), jaki dapamoh Stanisłavu Aŭhustu Paniatoŭskamu zrabicca karalom Rečy Paspalitaj, za što j atrymaŭ tytuł hrafa Zasłaŭskaha, a taksama šmatlikija pryvilei. Naprykład, jamu dazvalałasia ładzić u Zasłaŭi, dzie było tady nia bolej za 200 žycharoŭ, štohadovyja kirmašy, jakija źbirali pa 20 tysiač naviednikaŭ.

Novaje stanovišča vymahała adpaviednaha anturažu, i Pšaździecki raspačaŭ u Zasłaŭi maštabnaje budaŭnictva. Paŭstaŭ kaścioł Naradžeńnia śviatoj Panny Maryi, jaki, adnak, nia staŭsia familnaj pachavalniaj Pšaździeckich, što raźlacielisia pa śviecie paśla padziełu Rečy Paspalitaj. Kaścioł byŭ razburany ŭ časie apošniaj vajny. Naleta maje skončycca jahonaja doŭhaja restaŭracyja.

A voś pra adnaŭleńnie zasłaŭskaha pałacava-parkavaha kompleksu, stvoranaha italijskim dojlidam Karła Spampani, pakul niama havorki. Tolki reštki zabudovy datryvali da našych dzion. Ciažka navat ujavić, jak vyhladaŭ Zasłaŭski pałac. Navat na zdymkach kanca XIX — pačatku XX st. možna pabačyć tolki ścipłyja damki i parušanyja puni, jakija kaliści byli častkami hrafskaj siadziby.

Centralnaje miesca vystavy zajmajuć partrety Pšaździeckich, namalavanyja Viktaram Markaŭcom: bahinia śvieckich salonaŭ Alena Radzivił, dačka Antonija Pšaździeckaha, što atrymała vydatnuju adukacyju ŭ majontku Michała Kleafasa Ahinskaha; jaje syn Antoni Hienryk Radzivił — aŭtar opery “Faŭst”; jahonaja žonka — pryncesa Luiza...

Julija Andrejeva

Darunak ad Ježy Hiedrojca

Nacyjanalnaja biblijateka atrymała padarunak — poŭnuju kalekcyju vydańniaŭ paryskaje “Kultury”, jakaja naležała Hiedrojcu.

Plon žyćcia Hiedrojca viarnuŭsia ŭ rodny horad redaktara “Kultury”.

Hałoŭnaja vartaść “Kultury” ŭ tym, što jana dapamahaje znajści jasnyja adkazy na istotnyja pytańni našaha siońniašniaha žyćcia. Jak zmahacca z nacyjanalnymi iluzijami, jakija adno maskujuć kompleks nacyjanalnaj niepaŭnavartaści? Jak budavać stasunki z palityčnymi apanentami? Jak stavicca da Rasiei? Jak patłumačyć padmanutym i paniavolenym ludziam, što jany taksama vinavatyja ŭ svaim harotnym losie? Jak prymusić ich krytyčna zirnuć na siabie, źmianić staŭleńnie da susiedziaŭ, admovicca ad starych schiemaŭ myśleńnia?

Ju.A.

Hramadzianin Vialikaha Kniastva

Mastackaja halereja Eŭrapiejskaha humanitarnaha ŭniversytetu prezentavała vystavu hrafiki Andžeja Strumiły.

Na samoj vystavie “Malavany dziońnik — A4” byli pradstaŭlenyja skroź kserakopii. Usie malunki adnolkavaha farmatu A4, sucelna abstraktnyja. Niekatoryja bolš padobnyja da testaŭ dla vymiareńnia zdolnaści da prastoravaha myśleńnia.

Najbolš cikavaju była lekcyja “Frahmenty aŭtabijahrafii”, jakuju možna było pasłuchać pierad pačatkam vystavy. Andžej Strumiła — “usiebakovy dyletant”, jak jon sam siabie nazyvaje, — erudyt, znaŭca niekalkich movaŭ (u tym liku i biełaruskaj), azijackich kulturaŭ, svajak Česłava Miłaša, vučań Uładysłava Stšemińskaha, adnaho z baćkoŭ uschodnieeŭrapiejskaha avanhardu.

Naradziŭsia Strumiła ŭ Vilni, kudy jahony dzied i baćka, mienčuki, uciakli ŭ 1920 h. ad balšavikoŭ. Strumiła stavicca da Miensku z santymentam, adnak byŭ šakavany, kali ŭpieršyniu naviedaŭ horad prodkaŭ. Na miescy kolišnich Załatahorskich mohiłak, dzie spačyvajuć jahonyja prodki, jon pabačyŭ Pałac mastactva, abkładzieny “kabančykam”.

Štohod u siadzibie Strumiły ŭ Maćkovaj Rudzie, la Suvałak, ładzicca Mižnarodny plener hranitnaje skulptury, u jakim tradycyjna biaruć udzieł i biełarusy. Aprača intelektualnych dasiahnieńniaŭ, prafesar hanarycca sielskahaspadarčymi pieramohami. U jaho 44 hiektary ziamli, słavutaja na ŭsiu Polšču stajnia…

Na raźvitańnie Strumiła padaryŭ Eŭrapiejskamu humanitarnamu ŭniversytetu kaštoŭny knižny zbor, pryśviečany historyi šlachieckich rodaŭ u Vialikim Kniastvie Litoŭskim. Strumiła, jak i Miłaš, ličyć siabie hramadzianinam VKŁ.

Ju.A.

Naviny haspadarskija

Spačatku sekvestar

Za studzień-sakavik “abmieńniki” pradali valuty na 33,2 młn. dalaraŭ bolš, čym kupili. Kab utrymać kurs rubla, Nacbank “nacisnuŭ” na pradpryjemstvy i davioŭ abaviazkovy prodaž valuty dziaržavie z 17,6 da 24,8%... Tamu srodkaŭ na rekanstrukcyju Biełaruskaha metalurhičnaha zavodu i “Biełaruśkaliju” znoŭ nia budzie.

Paŭstaje j pahroza paliŭnaha kryzysu. Spažyŭcy zavinavacilisia “Biełnaftachimu” kala 16 młrd. rubloŭ, i jon nia maje za što nabyvać naftu dla pierapracoŭki. I kredytu nia voźmieš, bo ci nia ŭsie bankaŭskija resursy pajšli na pasiaŭnuju. Daviadziecca brać pazyki ŭ rasiejskich bankach.

Ministerstva finansaŭ abviaściła, što skaračaje biudžetnyja vydatki. Sekvestar robicca z metaj znajści hrošy na padvyšeńnie zarobkaŭ. Adnak maje nia toj, chto ekanomić, a toj, chto zarablaje. A jak tut zarobiš, kali z pačatku hodu dola stratnych pradpryjemstvaŭ pavialičyłasia da 41,8%, i zamiest patrebnaha dla “100 dalaraŭ na kožnaha” rostu VUP krainy na 5,5% jon uźniaŭsia tolki na 1%?

Siaržuk Ivanoŭski

Spartovy tydzień

Futboł u Mazyry

Mienskija dynamaŭcy, prajhraŭšy “Słavii” doma, jechali ŭ Mazyr, kab usio ž trapić u finał dy zdabyć Kubak Biełarusi, a razam ź im — prava na ŭdzieł u Kubku UEFA. Adnak zhulali ŭničyju 1:1.

“Słavija” treci hod zapar u finale. Sioleta joj daviadziecca hrać z babrujskaj “Biełšynaj”, jakaja adoleła rečycki “Viedryč”. Niezaležna ad taho, chto — “Słavija” ci “Biełšyna” — pieramoža 27 traŭnia, babrujčanie ŭžo majuć kvitok u Kubak UEFA, bo “Słavija”, čempijon krainy, budzie brać udzieł u adbory da Lihi čempijonaŭ.

2 červienia biełaruskaja zbornaja hulaje ŭ Jerevanie z družynaj Sukiasiana. U novym rejtynhu FIFA my zastalisia na raniejšym 88-m miescy, a armianaŭ “panizili” na dva radki — 95-ja pazycyja.

U Hamburhu Maksim Mirny pierajhraŭ brazylca Hustava Kuertena — pieršuju rakietku śvietu 2000 h. A na nastupny matč sa švedam Jochansanam porachu nie chapiła.

Našyja handbalistki zmahajucca z halandkami za kvitok na śniežański čempijanat śvietu. Pieršuju hulniu ŭ haściach biełaruski prajhrali 26:32. Matč u adkaz — u Homieli ŭ subotu.

Bohuś Bijatlanionak