Доля выданняў па-беларуску вырасла ў два разы, сярэдні наклад белмоўнай кнігі перавысіў рускамоўны
Гэта вынік падзення расійскага рынку, на які раней працавалі беларускія выдаўцы. Раней беларускія выдавецтвы пераважна выпускалі прадукцыю, што прадавалася ў Расіі.
Праведзены аналіз кніжнага рынку за мінулы год. Галоўная выснова — манапалістаў больш няма. Гэта значыць, у выданні падручнікаў, зразумелая справа, дзяржава па-ранейшаму адганяе палкай усіх ад «Народнай асветы», але на чыстым рынку сітуацыя канчаткова выраўнялася.
Вось дадзеныя па колькасці найменняў і тыражах.
| Выдавецтва | найм. | % найм. | Тыраж, тыс | % тыраж | Сяр. тыраж |
| Аверсэв | 469 | 4,6% | 4438,8 | 20,6% | 9464 |
| Адукацыя i выхаванне | 59 | 0,6% | 236,5 | 1,1% | 4008 |
| Альтэрнатыва | 70 | 0,7% | 34,6 | 0,2% | 494 |
| Беларуская навука | 144 | 1,4% | 41,8 | 0,2% | 290 |
| Беларуская энцыклапедыя | 60 | 0,6% | 153,7 | 0,7% | 2562 |
| Белы вецер | 524 | 5,1% | 1014,2 | 4,7% | 1935 |
| Букмасцер | 83 | 0,8% | 705,5 | 3,3% | 8500 |
| Вышэйшая школа | 96 | 0,9% | 132 | 0,6% | 1375 |
| Звязда | 58 | 0,6% | 106,9 | 0,5% | 1843 |
| ІП Вараксін | 102 | 1,0% | 28,9 | 0,1% | 283 |
| Кніжны дом | 102 | 1,0% | 415,7 | 1,9% | 4075 |
| Каўчэг | 159 | 1,6% | 43,2 | 0,2% | 272 |
| Красіка | 53 | 0,5% | 104,5 | 0,5% | 1972 |
| Мастацкая лiтаратура | 57 | 0,6% | 174 | 0,8% | 3053 |
| Народная асвета | 109 | 1,1% | 544,6 | 2,5% | 4996 |
| Новыя веды | 76 | 0,7% | 285 | 1,3% | 3750 |
| Астатнія | 6811 | 66,5% | 9950,2 | 46,2% | 1461 |
| Пачатковая школа | 81 | 0,8% | 612,3 | 2,8% | 7559 |
| Папуры | 233 | 2,3% | 843,9 | 3,9% | 3622 |
| Права і эканоміка | 134 | 1,3% | 15,1 | 0,1% | 113 |
| Проф-прэс | 74 | 0,7% | 55,9 | 0,3% | 755 |
| Содействие | 146 | 1,4% | 210,1 | 1,0% | 1439 |
| Сэр-Віт | 107 | 1,0% | 428,4 | 2,0% | 4004 |
| Харвест | 214 | 2,1% | 491,4 | 2,3% | 2296 |
| Чатыры чвэрці | 75 | 0,7% | 38,1 | 0,2% | 508 |
| Энцыклапедыкс | 54 | 0,5% | 9,2 | 0,0% | 170 |
| ЮніПрэсМаркет | 87 | 0,8% | 438,5 | 2,0% | 5040 |
Дадзеныя ў выглядзе дыяграм.
Як бачыце, толькі «Аверсэв» злёгку выбіваецца па накладах, але гэта зразумела, улічваючы, якую менавіта літаратуру ён друкуе.
«Харвест» і па назвах, і па тыражы захоўвае сціплую долю, крыху больш за два адсоткі.
У мастацкай і дзіцячай літаратуры падобная сітуацыя.
Тут радуе «Папуры». Мабыць, нездарма яны выдавалі беларускую класіку ў фармаце покет. Ну, і «Мастацкая лiтаратура» займае на здзіўленне вялікую долю — 13,4% па накладах.
«Кніжны дом» працягвае ціха і ўпэўнена дамінаваць. «Харвеста» сярод лідараў «дзіцячага» сегмента наогул не заўважана.
Але самае цікавае пачынаецца, калі аналізуеш мовы выдання. У 2015 годзе на рускай мове было надрукавана 8227 кніг агульным накладам амаль 16 мільёнаў асобнікаў. На беларускай — 1168 (у сем разоў менш) тыражом 3.680.700 (у 4,3 раза менш). Здавалася б, сумная статыстыка, але, як гаворыцца ў адным старым анекдоце, «ёсць нюанс».
Па-першае, сярэдні наклад беларускамоўных кніг у паўтара раза вышэйшы, чым рускамоўных (3151 супраць 1945).
Па-другое, усё спазнаецца ў дынаміцы. У 2010 годзе суадносіны было злёгку іншыя: 9461 рускамоўных кніг і 951 беларускамоўных (розніца ў 10 разоў!). Па накладах суадносіны 37.305.300 на 4.019.500 (у 9,3 раза!).
Яшчэ цікавей становіцца, калі параўноўваеш выпуск мастацкай і дзіцячай літаратуры ў 2010 і 2015 гадах.
Калі ў 2010 годзе найменняў мастацкай літаратуры на рускай мове было ў 6,4 раза больш, чым на беларускай, то ў 2015 — усяго на 30%! І ў дзіцячай літаратуры суадносіны змянілася. Было 1:12,6, стала 1:4. Змены на парадак!
З накладамі такая ж сітуацыя.
У 2010 годзе суадносіны мастацкіх кніг на рускай мове было ў 86 (!) разоў больш, чым на беларускай. У 2015 — усяго на 27%. Дзіцячая літаратура ў 2010 была надрукаваная накладам у 16 разоў большым, чым беларуская. У 2015 — у чатыры разы.
Аднак прычын для радасці замала. Сітуацыя выраўніваецца не столькі за кошт росту беларускамоўных выданняў, колькі за кошт падзення выпуску кніг на рускай.
Цяпер чытаюць
Героя тэлефонных зліваў палкоўніка Кісяля, які заклікаў калечыць дэманстрантаў, раптоўна апусцілі на раённы ўзровень9
Каментары