Убачыць прыгажосць Беларусі — 5 маршрутаў па краіне для восеньскага ўік-энду

Фінішаваў летні сезон, бульбу выкапалі. Да надыходу халадоў застаецца яшчэ пара-тройка выходных з адносна неблагім восеньскім надвор’ем, каб прысвяціць іх чамусьці цікаваму. Напрыклад, вандроўкам па Беларусі. Разам з сэрвісам анлайн-браніравання адпачынку ў Беларусі vetliva.by мы склалі пяць цікавых маршрутаў на выхадныя.
Маршрут 1: Замкавы
Нясвіж — Мір — Навагрудак — Ліда — Мураванка — Парэчча (начоўка) — Гродна
Пачынаем з даволі стандартнага маршрута, да якога мы дадалі яшчэ некалькі чэкпойнтаў. Паміж дзвюма найбольш вядомымі турыстычнымі пунктамі Беларусі ляжыць усяго 30 кіламетраў, таму звычайна візіт у Мір аб’ядноўваюць з экскурсіяй па палацы ў Нясвіжы, і наадварот.

Расказаць нешта новае пра аб’екты спадчыны ЮНЭСКА вам змогуць тамтэйшыя экскурсаводы. У Нясвіжы і Міры ўвесь час імкнуцца ўдасканаліць сэрвіс, таму там на месцы зможаце пасля экскурсіі падсілкавацца, а таксама набыць сувеніры.

Пасля Міра прапануем вам скіравацца ў бок першай сталіцы ВКЛ — Навагрудка. Руіны старажытнага замка, магутныя храмы, спадчына Адама Міцкевіча — усё гэта можна паглядзець там, дзе некалі Міндоўг паклаў пачатак Вялікаму Княству Літоўскаму.
Далей рушым у Ліду — месца становіцца ўсё больш папулярным дзякуючы мясцоваму пеннаму напою. Можна завітаць у замак, збудаваны па даручэнні Гедыміна, а таксама пашпацыраваць па прыгожых лідскіх вулачках.

У трыццаці кіламетрах ад Ліды знаходзіцца вёска Мураванка. Там стаіць царква Раства Багародзіцы — пяцісотгадовы помнік абарончага храмабудаўніцтва. Таўшчыня сцен царквы — ад 1 да 1,8 метра, што дазволіла храму выстаяць пяць соцень гадоў.
Непадалёк, у Жалудку, знаходзіцца закінуты Палацава-паркавы комплекс Святаполк-Чацвярцінскіх. Любіце атмасферу фільмаў жахаў? Можаце наведаць таксама.
Дзе пераначаваць: раім аграсядзібу «Мара», што месціцца ў Парэччы. Там жа, дарэчы, можна паласавацца знакамітымі парэцкімі тортамі, а таксама паглядзець на карункавы будынак чыгуначнай станцыі.

Другі дзень вандроўкі раім прысвяціць Гродну — аднаму з найбольш прыгожых, каралеўскаму гораду Беларусі, дзе захавалася звыш 400 аб’ектаў гісторыі і архітэктуры. Пра Гродна можна расказваць бясконца, але варта аднойчы ўзяць і самому наведаць старажытны горад.
Карта маршруту:
Маршрут 2: Храмы Заходняй Беларусі
Ракаў — Крэва — Кушляны — Солы — Гервяты — Свір — Нарач (начлег) — Мядзел — Будслаў
Пачынаем вандроўку з Ракава, што на Валожыншчыне, — старажытнага мястэчка, апетага Сяргеем Пясецкім як улюбёнае месца кантрабандыстаў 20—30-х гадоў мінулага стагоддзя. Сёння тут можна паглядзець неагатычны касцёл і былы касцёл дамініканаў, у якім цяпер дзейнічае праваслаўны храм.

Рухаемся далей на паўночны захад краіны. Усяго 60 кіламетраў трасай М7 — і вы ў Крэве, месцы сярэднявечных жарсцяў, дзе была падпісаная Крэўская ўнія, што аб’яднала ВКЛ і Каралеўства Польскае ў адну дзяржаву. Сёння пра тыя часы нагадваюць велічныя руіны замка. Яго акурат пачалі адбудоўваць.
Далей бяром курс на Астравеччыну. Па дарозе ў Кушлянах можна наведаць сядзібу, дзе Францішак Багушэвіч правёў апошнія гады свайго жыцця, а ў Солах — паглядзець на мадэрновы касцёл Маці Божай Ружанцовай. Яго разынка — фрэскі са сцэнамі разгрому бальшавікоў на Вісле ў 1920 годзе.

У Гервятах, непадалёк ад якіх будуюць атамную электрастанцыю, месціцца касцёл Найсвяцейшай Тройцы — неагатычны скарб Беларусі. Храм называюць «маленькай Швейцарыяй» і «беларускім Нотр-Дамам». Ля яго — ландшафтны парк з рэдкімі дэкаратыўнымі раслінамі і фігурамі апосталаў.

Калі захапленне ад прыгажосці касцёла дасць вам зрушыцца з месца і працягнуць падарожжа, кіруйцеся ў бок возера Нарач. Праз Міхалішкі, у якіх стаіць храм 17-га стагоддзя — які захаваў дух і характар таго часу, — вы трапіце ў Свір, дзе можна ўзысці на высачэзнае гарадзішча Даўмонта, з якога адкрываецца фантастычны краявід, сфатаграфавацца ля неабарочнага касцёла Святога Мікалая, а таксама прайсціся ўздоўж берага Свірскага возера стараверскай вуліцай.
З другога боку возера стаіць іншы каларытны касцёл — у Засвіры.
Пасля гэтага можна ехаць адпачываць. Месцаў для начоўкі на беразе Нарачы вельмі шмат, але мы раім этнакультурны комплекс «Наносы-Наваселле» на адным з жывапісных паўвостраваў, а таксама сядзібу RespectHouse на маляўнічым возеры Мядзел.

У другі дзень варта наведаць горад Мядзел, дзе захаваўся старажытны касцёл кармелітаў, а пасля заехаць у Будслаў, дзе знаходзіцца адна з найбольш шанаваных каталіцкіх святыняў Беларусі — Будслаўскі абраз Маці Божай. Штогод да будслаўскага касцёла ладзяць пілігрымкі. Плошча перад касцёлам адвеку называецца Краснай (гэта значыць, прыгожай), а яшчэ на могілках у Будславе пахаваная Паўліна Мядзёлка — першая выканаўца ролі купалаўскай Паўлінкі.

Карта маршрута:
Маршрут 3: На паўднёвы захад Беларусі
Косава — Ружаны — Камянец — Белавежская пушча — Кашчэнікі (начлег) — Брэст — Сынкавічы — Жыровічы
Першы пункт паўднёва-заходняга падарожжа — Косава. Рухайцеся па «алімпійцы» да Івацэвічаў, а потым зварочвайце на Косава, дзе стаіць шыкоўны палац Пуслоўскіх. Слонімскі павятовы маршалак Войцех Пуслоўскі развіваў прамысловасць і будаваў сукнавальні з паравымі машынамі, млыны, бровары, дарогі. Быў мецэнатам, фундаваў храмы. Шыкоўны Косаўскі палац быў рэзідэнцыяй роду.

Побач з палацам стаіць рэканструяваны фальварак, дзе нарадзіўся нацыянальны герой Беларусі Тадэвуш Касцюшка. Арыгінальнае збудаванне згарэла ў Першую сусветную, аднаўлялі яго па малюнках Напалеона Орды.
Калі рухацца ў бок Гродна, то наступным чэкпойнтам маршруту стануць Ружаны. Тут знаходзілася рэзідэнцыя Сапегаў, дзе прымалі каралёў Рэчы Паспалітай і дзе некалі знаходзіўся скарб ВКЛ. Таксама ў Ружанах варта зірнуць на старажытныя каталіцкі і праваслаўны храмы.

Праз Пружаны трапляем у Камянец, дзе знаходзіцца тая самая Белая Вежа. 30-метровае абарончае збудаванне з таўшчынёй сцен 2,5 метра стаіць на варце ўжо больш за 730 гадоў. Некалі яе памылкова пабялілі тынкоўкай, але сёння вежа выглядае менавіта так, як некалі ў XIII стагоддзі.

Зусім побач з Камянцом знаходзіцца Белавежская пушча — адзін з найвялікшых і старажытнейшых лясоў у Еўропе і аб’ект сусветнай культурнай спадчыны ЮНЭСКА. Пушча славіцца найвялікшай на кантыненце папуляцыяй зуброў, якіх стагоддзе таму ледзь не вынішчылі.
На тэрыторыі нацыянальнага парка знаходзяцца лясны заапарк, музеі прыроды і народнага побыту, а таксама рэзідэнцыя беларускага Дзеда Мароза. Таксама можна ўзяць напракат ровары і зладзіць велашпацыр, падыхаць лясным паветрам.
Заначаваць прапануем у аграсядзібе «Валерыя», што знаходзіцца ў вёсцы Кашчэнікі. Два гасцявыя дамы могуць змясціць да 20 чалавек, а на мясцовай кухні можна пакаштаваць шэдэўры кулінарыі, якія прыгатуюць проста да вашага прыезду.
Другі дзень падарожжа можна пачаць з вандроўкі ў Брэст — тут сапраўды шмат на што можна паглядзець. Абавязкова наведайце Брэсцкую крэпасць ды пашпацыруйце па пешаходнай Савецкай вуліцы.

На адваротным шляху можна наведаць Жыровічы, дзе знаходзіцца праваслаўны Успенскі манастыр, а таксама вёску Сынкавічы з самым старажытным абарончым храмам у Беларусі.

Карта маршрута:
Маршрут 4: Да паўночных азёраў
Глыбокае — Мосар — Браслаў (начлег) — Мёры — Полацк
Варта таксама правесці хаця б адзін уік-энд у падарожжы па поўначы Беларусі. Па віцебскай трасе даязжаем да Бягомля, там накіроўваемся ў бок Глыбокага.

Глыбокае — гэта не толькі горад згушчанага малака, але і вішнёвая сталіца Беларусі. Штогод летам тут ладзяць вішнёвыя фэсты, ягада ўжо стала мясцовым брэндам. Нават ёсць згушчонка са смакам «чэры-брэндзі». Да ўсяго, Глыбокае — проста вельмі ўтульны гарадок з ветлівымі жыхарамі.
У Глыбоцкім раёне ёсць вёска Мосар, якая стала вядомай дзякуючы дзейнасці мясцовага ксяндза Юзафа Булькі. Ён шмат чаго зрабіў для Мосара: па яго ініцыятыве ў вёсцы быў створаны крыжовы шлях, стадыён, страусіная ферма, дэндрапарк, перад касцёлам Святой Ганны ўзведзены помнік Яну Паўлу II.

Праз Шаркаўшчыну дабіраемся да Браслава, дзе можна заначаваць. Прапануем адразу чатыры варыянты: аграэкасядзібу «Хутар Ёдзішкі», базы адпачынку «Золава» і «Лявошкі», а таксама туркомплекс «Дрывяты».
На другі дзень па трасе Р14 праз Мёры (дзе можна спыніцца ля касцёла са шпілямі, не горшымі, чым у храма ў Солсберы) накіроўваемся ў старажытны Полацк.

Найстарэйшы горад Беларусі дагэтуль захоўвае шмат гістарычных цікавостак: найперш Сафійскі сабор і Спаса-Еўфрасіннеўскі манастыр, дзе спачывае святая Еўфрасіння Полацкая.
Калісьці ў Полацку нарадзіўся Францішак Скарына, а сёння ў горадзе існуе вельмі багаты музей кнігадруку.
Карта маршрута:
Маршрут 5: Два ў адным
Магілёў — Шклоў — Орша — Віцебск
У апошнім нашым маршруце прапануем наведаць адразу два абласныя цэнтры.

Іван Луцкевіч некалі назваў Магілёў беларускай Прагай. У пачатку 20-га стагоддзя гэты горад сапраўды мог нагадваць сталіцу Чэхіі праз колькасць культавых збудаванняў: больш за 20 цэркваў, касцёлы, кірхі і сінагогі. На жаль, другая сусветная вайна разам з савецкім часам пакінулі нашчадкам не так і шмат, але і гэтага хопіць, каб палюбіць Магілёў.

Сярод магілёўскіх славутасцяў — велічны касцёл Святога Станіслава, будынак драматычнага тэатра, копія мінскага Дома ўрада, мастацкі музей (яго яшчэ можна пабачыць на 200-рублёвай купюры) і адзіны ў свеце помнік астролагу.
Далей накіроўваемся ў Шклоў, дзе, між іншым, ёсць нават помнік агурку. А з «іншага» — шклоўская ратуша, Спаса-Праабражэнская царква і адзін з найлепшых у краіне паркаў, які быў закладзены ў канцы 19-га стагоддзя.

Паміж Шкловам і Оршай знаходзіцца тая самая Александрыя, дзе можна спыніцца на некалькі хвілін. Побач з аграгарадком ёсць крыніца. Каб трапіць да яе, трэба выехаць з Александрыі і рухацца па новай насыпной гравейцы ўздоўж ракі, міма верталётнай пляцоўкі. Ля крыніцы ёсць невялічкая паркоўка машын на пяць.
Сярод цікавостак Оршы — езуіцкі калегіум, які памятае Напалеона і Стэндаля, вялізны Рагвалодаў камень, вадзяны млын, касцёл з копіяй карціны «Бітва пад Оршай» і спадчына Уладзіміра Караткевіча.

Спыняемся на адпачынак у Віцебску — vetliva.by прапануе некалькі варыянтаў. Сілы спатрэбяцца, каб другі дзень прысвяціць паўночнай сталіцы Беларусі.
Цэнтр Віцебска можна абысці пешшу, транспарт не спатрэбіцца. Шпацыр пачынайце з прагулкі па плошчы Тысячагоддзя. Тут стаіць рэканструяваны храм Благавешчання — першы каменны будынак у Віцебску, разбураны ў савецкі час і адноўлены ў незалежнай Беларусі. Побач з храмам — камень у гонар 2000-годдзя хрысціянства.
Праз дарогу стаіць славуты Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа, адтуль пачынаецца доўгая пешаходная зона. Высокая лесвіца вядзе ўверх да самага вялікага віцебскага храма — Успенскага сабора. Направа ад лесвіцы — вуліца Талстога з забудовай канца 19-га — пачатку 20 стагоддзя.

На Ратушнай плошчы стаіць Ратуша — аўтэнтычны будынак 18-га стагоддзя. Побач — шыкоўны прыклад віленскага барока — Уваскрасенская царква. Насупраць яе знаходзіцца гонар кожнага віцьбіча — конны помнік вялікаму князю Альгерду.

Віцебск вядомы ўласнай мастацкай школай. Ля яе вытокаў стаялі Марк Шагал, яго настаўнік Юдаль Пэн, Казімір Малевіч, Эль Лісіцкі, Вера Ермалаева, Мікалай Суэцін, Ілля Чашнікаў і многія іншыя. Захаваўся будынак, дзе нараджаліся ідэі мастакоў. У апошні час нашчадкі сталі больш уважлівымі да Марка Шагала, і ў горадзе з’явіліся музеі і помнікі, прысвечаныя знакамітаму земляку.
Шагал, дарэчы, называў Віцебск маленькім Парыжам. Але сённяшні Віцебск — адметны горад, які варта наведаць кожнаму беларусу.
Карта маршрута:
Прапаноўвайце свае маршруты для вандровак па Беларусі ў каментарах!
Каментары