«DNŽ — heta pryvilej, a nie prava». Novaja kiraŭnica Departamienta mihracyi Litvy adkazała na pytańni, aktualnyja i dla biełarusaŭ
Novaja kiraŭnica Departamienta mihracyi Litvy Indre Haśpiare, jakaja ŭznačaliła viedamstva ŭ studzieni 2026 hoda, adkazała ŭ intervju LRT na šerah pytańniaŭ pra praces atrymańnia i praciahu dazvołaŭ na žycharstva (DNŽ) i pastajannaha žycharstva (PMŽ) u hetaj krainie, sudovyja spravy i zatrymki ŭ razhladzie dakumientaŭ, vydaču pašpartoŭ inšaziemca i pakarańnia biełarusaŭ za minułaje.

Padčas intervju Indre Haśpiare admysłova adznačyła, što častka inšaziemcaŭ, jakija žyvuć u Litvie, — heta hramadzianie Biełarusi. Kali ŭ ich uźnikajuć prablemy z padaŭžeńniem terminu dziejańnia svaich pašpartoŭ abo pašpartoŭ dziaciej z-za ryzyki pieraśledu ŭ Biełarusi, to Litva moža vydać «pašpart inšaziemca» tym, chto sapraŭdy nie moža viarnucca ŭ Biełaruś i atrymać nacyjanalny dakumient.
«Pašpart inšaziemca vydajecca tolki tym, chto sapraŭdy nie maje mahčymaści ni viarnucca ŭ krainu, ni atrymać nacyjanalny pašpart. Havorka idzie pra nievialikuju hrupu ludziej. Naprykład, u 2024 hodzie było vydadziena 216 pašpartoŭ zamiežnika, ź ich 155 — hramadzianam Biełarusi, heta z 50 tysiač biełarusaŭ, jakija pryjazdžajuć u Litvu. Pa pakul jašče nie paćvierdžanych danych, u 2025 hodzie — kala 300 pašpartoŭ, ź ich 249 — biełarusam. Na fonie dziasiatkaŭ tysiač biełarusaŭ, jakija žyvuć u Litvie, heta nievialikaja kolkaść. Kali čałaviek nie palityčny biežaniec, jamu nie pryznačana turemnaje źniavoleńnie ŭ Biełarusi, kali čałaviek rehularna jeździć u Biełaruś i moža atrymać nacyjanalny pašpart, padstaŭ dla vydačy pašparta inšaziemcy ŭ Litvie niama», — padkreślivaje čynoŭnica.
Hałoŭnym kryteryjem dla admovy abo pazbaŭleńnia statusu ŭ Litvie źjaŭlajecca pahroza nacyjanalnaj biaśpiecy. Rašeńni prymajucca na padstavie zaklučeńnia Departamienta dziaržaŭnaj biaśpieki i pavinny być abhruntavanyja, choć infarmacyja časta nie raskryvajecca pa pryčynie dziaržaŭnaj tajamnicy.
Akramia pytańniaŭ biaśpieki, da admovy mohuć pryvieści parušeńni mihracyjnaha zakanadaŭstva abo złoŭžyvańnie statusam: naprykład, kali čałaviek atrymlivaje DNŽ u Litvie, ale faktyčna žyvie ŭ inšaj krainie. Prostyja administratyŭnyja parušeńni redka stanoviacca padstavaj dla pazbaŭleńnia DNŽ abo PMŽ — tolki ŭ vypadkach šmatlikich sistematyčnych parušeńniaŭ abo surjoznych złačynstvaŭ, kali ŭličvajucca taksama vodhuki inšych viedamstvaŭ.
Što da sudovych spraŭ pa mihracyjnych pytańniach, to ich na siońnia ŭ Litvie jość kala 220, u asnoŭnym źviazanych ź niepraciahvańniem DNŽ i pracoŭnymi dazvołami na žycharstva. Čynoŭnica zapeŭnivaje, što Departamient imkniecca vykarystoŭvać sudy tolki tam, dzie rašeńnie sapraŭdy abhruntavanaje, i šukaje mahčymaść urehulavać sprečki mirnym šlacham.
Pytańni pra zatrymki ŭ razhladzie dakumientaŭ vielmi aktualnyja. Pavodle zakonu pastanovy pavinny być pryniatyja na praciahu čatyroch miesiacaŭ, ale ŭ realnaści ludzi čakajuć 7—9 miesiacaŭ. Zatrymki abumoŭlenyja nieabchodnaściu pravierak inšymi viedamstvami, asabliva Departamientam hramadskaj biaśpieki, palicyjaj i pamiežnaj słužbaj. Novaja sistema MIGRIS, jakaja budzie madernizavanaja z sakavika 2026 hoda, pavinna paskoryć praces. Kali zatrymka adbyvajecca ź viny departamienta, čałaviek nie vysyłajecca z krainy i jamu dajecca dadatkovy termin.
Haśpiare taksama adkazała na pytańnie pra tak zvanaje «pakarańnie za minułaje», ź jakim časta sutykajucca biełarusy. Pry pryniaćci pastanoŭ moža ŭličvacca słužba ŭ vojsku abo praca ŭ dziaržaŭnych strukturach inšych krain, asabliva ŭ tych, jakija siońnia ličacca niedružalubnymi Litvie.
«Praca ŭ peŭnaj struktury abo ŭstanovie sama pa sabie nie źjaŭlajecca adzinaj i aŭtamatyčnaj padstavaj dla admovy. Naprykład, kali čałaviek źjaŭlajecca ŭciekačom i nie moža viarnucca ŭ krainu pachodžańnia z-za realnaj pahrozy turemnaha źniavoleńnia, jon moža atrymać abaronu ŭ Litvie i budzie abaronieny ad režymu.
Adnak u vypadkach, kali čałaviek pracavaŭ u strukturach MUS, vojsku abo anałahičnych viedamstvach i pry hetym rehularna viartajecca ŭ krainu pachodžańnia, Departamient dziaržaŭnaj biaśpieki praviaraje, ci nie zachavalisia ŭ jaho suviazi z režymam. Aceńvajecca sukupnaść faktaraŭ: aktualnyja kantakty, pajezdki, sacyjalnyja i prafiesijnyja suviazi.
Naprykład, kali słužba ŭ vojsku mieła miesca 20 hadoŭ tamu i z tych časoŭ čałaviek nie padtrymlivaje nijakich suviaziaŭ, hetaha, jak praviła, niedastatkova dla niehatyŭnaha rašeńnia. Ale kali pry hetym jon rehularna jeździć u krainu pachodžańnia, dzie dziejničajuć niepryjaznyja režymy, heta ŭžo vyklikaje dadatkovyja pytańni.
Isnuje raspaŭsiudžany mif: «Ja zvyčajny čałaviek i nie maju cikavaści dla śpiecsłužbaŭ». Heta nie tak. Luby čałaviek moža być cikavy, asabliva pry najaŭnaści kantaktaŭ, suviaziaŭ ci rehularnych pajezdak. Jon moža być zavierbavany, niejak vykarystoŭvacca jak tak zvany «śpiačy» ahient. Navat mabilnyja pryłady i ličbavyja ślady mohuć mieć kaštoŭnaść dla zboru infarmacyi.
Kožny vypadak razhladajecca indyvidualna — z ulikam siamiejnaha stanovišča, najaŭnaści dziaciej, uzroŭniu intehracyi ŭ litoŭskaje hramadstva. Hetyja rašeńni dajucca niaprosta. Faktyčna aceńvajecca, dzie znachodzicca centr žyćcia čałavieka: u Litvie — ź siamjoj, siabrami i sacyjalnym asiarodździem — ci ŭ krainie pachodžańnia, kudy jon uvieś čas viartajecca i dzie skancentravana jaho sacyjalnaje žyćcio. Usie hetyja faktary ŭličvajucca, navat kali zajaŭnik ich nie bačyć ci nie ŭśviedamlaje», — śćviardžaje Indre Haśpiare.
Kali dzicia naradžajecca ŭ Litvie ŭ baćkoŭ z DNŽ, jano atrymlivaje taki ž status, jak i baćki. Mahčymaść atrymać PMŽ zaležyć ad vykanańnia zakanadaŭčych umoŭ i stabilnaści siamji. U pracesie siamiejnaha abjadnańnia aceńvajecca praciahłaść pražyvańnia ŭ Litvie, stabilnaść dachodaŭ i pracy, a taksama zakonnaść šlubu.
Haśpiare adznačaje, što najaŭnaść litoŭskich karanioŭ abo žadańnie intehravacca nie harantuje aŭtamatyčnaha atrymańnia DNŽ abo hramadzianstva.
DNŽ, maŭlaŭ — heta pryvilej, a nie prava, i pastanovy prymajucca indyvidualna z ulikam biaśpieki dziaržavy.
Intehracyja inšaziemcaŭ u žyćcio krainy padtrymlivajecca praz adukacyjnyja prahramy i moŭnyja kursy, ale departamient niepasredna hetym nie zajmajecca.
«Lutaja, abraźlivaja krytyka ŭsiaho biełaruskaha. Ale ź minułaha ŭ budučyniu niemahčyma prajści mima sučasnaści». Nasievič hruntoŭna adkazaŭ Alesiu Biełamu
Kamientary
eks-bajcu pałka Kalinoŭskaha Vasilu Vieramiejčyku tolki na toj padstavie što toj niekali słužyŭ u vojsku Łukašenki i tolki pa hetamu niby "padtrymlivaje ahresiju Maskovii suprać Ukrainy"???
I heta da čałavieka jaki svajej ułasnaj kryvieju achvaravaŭ u vajnie vajujučy suprać Maskovii na baku Ukrainy. Bajcu pałka imia Kalinoŭskaha, dzie biełaruskich dobraachvotnikaŭ bolš čym žadajučych ŭ Letuvie vajavać suprać Maskovii. Čałavieku jaki mieŭ dziaržaŭnyja uznaharody ZSU, jakija jen zasłužyŭ pralivajučy ŭłasnuju kroŭ u tym liku i za svabodu Letuvy strymlivajučy ahresara va Ukrainie.
Vasilu Vieriemiejčyku čynoŭniki Letuvy nie tolki admovili ŭ VNŽ, nie tolki admovili ŭ pravie na uźjednańnie ź jaho siamjoj, nie tolki zabaranili znachodžańnie ŭ Letutvie, ale i ŭ Eŭraźviazie.
Ŭ vyniku Vasil Vieramiejčyk vymušany byŭ vyjechać z Eŭraźviazu i dalej byŭ schopleny karnikami łukavaha, atrymaŭ niezakonny i vielizarny prysud, staŭ viaźniem.
Jahonaja dačka pazbaŭlena baćki, a žonka muža. U tym liku z-za žachlivaj pamyłki čynoŭnikaŭ Letuvy jakija tak i nie pryznali svajej žachlivaj pamyłki złamaŭšy les čałavieku i jahonaj siamji.