Kultura44

Minkult pazbaviŭ statusu pomnika architektury zharełuju carkvu ŭ Ściapankach. Kab nie adnaŭlać?

Śpiecyjalisty ličać, što hety precedent adkryvaje skryniu Pandory, bo spalić pomnik architektury dla mnohich zabudoŭščykaŭ budzie praściej i tańniej, čym jaho restaŭravać. 

Śviata-Michajłaŭskaja carkva ŭ Ściapankach z boku apsidy. Fota: Naša Niva

Jak źviarnuŭ uvahu telehram-kanał «Spadčyna», Ministerstva kultury pastanovaj ad 6 maja 2026 hoda aficyjna pazbaviła achoŭnaha statusu Śviata-Michajłaŭskuju carkvu ŭ Ściapankach Žabinkaŭskaha rajona. Histaryčny abjekt, źniščany pažaram letaś, ciapier vyklučany ź Dziaržaŭnaha śpisa historyka-kulturnych kaštoŭnaściej.

Śviata-Michajłaŭskaja carkva była pabudavana kala 1780 hoda i źjaŭlałasia ŭzoram zachodniepaleskaj škoły draŭlanaha dojlidstva z vyraznymi rysami baroka. Jak my padrabiazna pisali raniej u našym histaryčnym ahladzie, hety ŭnikalny abjekt razhladaŭsia jak kandydat na ŭklučeńnie ŭ śpis Suśvietnaj spadčyny JUNIESKA.

Trahičny finał adbyŭsia ŭ lipieni 2025 hoda, kali budynak zhareŭ daščentu. Zhodna z vysnovami ekśpiertaŭ, pažar pačaŭsia z-za karotkaha zamykańnia: padčas ramontna-adnaŭlenčych rabot da sietki adnačasova padklučyli zanadta šmat enierhajomistaha abstalavańnia. Zamiest taho, kab patrabavać adkaznaści i navukovaha ŭznaŭleńnia pomnika, miascovyja ŭłady adrazu anansavali chutkuju rasčystku terytoryi i prajektavańnie na vyzvalenym učastku całkam novaha budynka.

Reštki Śviata-Michajłaŭskaj carkvy ŭ Ściapankach paśla pažaru. Dla restaŭrataraŭ taki stan nie źjaŭlajecca pieraškodaj dla paŭnavartasnaha navukovaha adnaŭleńnia chrama, kali jaho vyhlad byŭ zafiksavany da razbureńnia. Fota: Dziaržaŭny kamitet sudovych ekśpiertyz
Reštki Śviata-Michajłaŭskaj carkvy ŭ Ściapankach paśla pažaru. Dla restaŭrataraŭ taki stan nie źjaŭlajecca pieraškodaj dla paŭnavartasnaha navukovaha adnaŭleńnia chrama, kali jaho vyhlad byŭ zafiksavany da razbureńnia. Fota: Dziaržaŭny kamitet sudovych ekśpiertyz

Supiarečnaść z Kodeksam ab kultury

Pastanova Ministerstva kultury ab vyklučeńni carkvy sa śpisa źjaŭlajecca jurydyčna nieabhruntavanaj.

Pavodle punkta Kodeksa ab kultury, pazbaŭleńnie statusu historyka-kulturnaj kaštoŭnaści mahčyma tolki ŭ vypadku fizičnaj straty abjekta i adnačasovaj «niemahčymaści navukova abhruntavanaha adnaŭleńnia».

Rašeńnie ab takoj niemahčymaści pavinna prymać Navukova-mietadyčnaja rada.

Jak źviartajuć uvahu śpiecyjalisty, u vypadku sa Ściapankaŭskaj carkvoj niemahčymaść adnaŭleńnia ničym nie abhruntavanaja. Da pažaru budynak byŭ detalova zafiksavany: isnuje vyčarpalny abjom fotamateryjałaŭ, abmieraŭ i architekturnych apisańniaŭ. Hetaj bazy absalutna dastatkova dla dakładnaj navukovaj restaŭracyi (uznaŭleńnia) chrama XVIII stahodździa. Tym nie mienš Rada pry Ministerstvie kultury ŭchvaliła rašeńnie ab vyklučeńni abjekta z dakumientaŭ.

Ikanastas pierad pažaram. Fota: pokrov-church.by

Vyklučeńnie carkvy ŭ Ściapankach sa śpisa stvaraje niebiaśpiečnuju praktyku ŭ halinie achovy spadčyny. Faktyčna viedamstva prademanstravała miechanizm vyzvaleńnia ziamielnych učastkaŭ ad histaryčnaj zabudovy i źviazanych ź joj zakanadaŭčych abmiežavańniaŭ.

Kali raniej ułaśnik byŭ abaviazany zachoŭvać i adnaŭlać pomnik, to ciapier fizičnaje źniščeńnie abjekta dazvalaje źniać ź jaho achoŭny status. Pryčynaj straty moža stać «vypadkovaje» karotkaje zamykańnie ci «vypadkovy» padpał biazdomnymi — vielmi zručny instrumient, jakim niechta abaviazkova skarystajecca. 

Kamientary4

  • meeting
    03.07.2026
    Ścirańnie, nu jakaja tam spadčyna? Ludziam jana niepatrebnaja, RPC tym bolš.
  • Ścirańnie
    03.07.2026
    meeting, Carkva była pabudavana ŭ časy unijactva, u biełaruskim styli. My nie rujnujem histaryčnyja budynki z-za taho, chto ich zajmaje siońnia.
  • Valadzimir
    04.07.2026
    Ścirańnie, heta spadčyna LITVY, a nie "Biełarusi". U "Biełarusi" jaje ściorli, jak šmat što ińšaje.

Ciapier čytajuć

Zahinuŭ były palitviazień Alaksiej Laŭkievič. Jaho vyzvalili try miesiacy tamu paśla vizitu Koŭła1

Zahinuŭ były palitviazień Alaksiej Laŭkievič. Jaho vyzvalili try miesiacy tamu paśla vizitu Koŭła

Usie naviny →
Usie naviny

U Mali paŭstancy i džychadzisty atakavali pazicyi rasijskaha Afrykanskaha korpusa

«Biełaruski apantanyja svaim vyhladam». Hrek-kipryjot pra žančyn u Minsku8

«Zbaŭ ciabie Hospad!» U Hrodnie 17‑hadovy Dzianis uratavaŭ svajho adnahrupnika4

«Hetaje leta nam daviadziecca krychu paciarpieć». U Klecku prablemy z vadoj, krejda ŭ ziamli ŭskładniła śvidravańnie1

Papularny rasijski śviatar paśmiajaŭsia ź biełarusaŭ24

Rasija čatyry hady biła pa ŭkrainskich CEC i NPZ, a ciapier nazyvaje ŭkrainskija ŭdary pa ich «teraryzmam»16

«Biełdžy» ŭvajšoŭ u top-5 rasijskaha aŭtarynku

U Nižni Noŭharad ź Minska adkryŭsia pramy avijarejs2

Cichanoŭskaja pryjechała na chutar da byłych palitviaźniaŭ7

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Zahinuŭ były palitviazień Alaksiej Laŭkievič. Jaho vyzvalili try miesiacy tamu paśla vizitu Koŭła1

Zahinuŭ były palitviazień Alaksiej Laŭkievič. Jaho vyzvalili try miesiacy tamu paśla vizitu Koŭła

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić