Nie ŭsie narodnyja mastaki Biełarusi padpisali niekrałoh Savickamu

U liku padpisantaŭ — Alaksandr Łukašenka i najvyšejšyja dziaržčynoŭniki. Siarod mastakoŭ padpisali rektar Akademii mastactvaŭ Michał Barazna i čatyry narodnyja mastaki Biełarusi: Haŭryła Vaščanka, Leŭ Humileŭski, Hieorhij Papłaŭski, Uładzimir Stalmašonak.

U toj ža čas inšyja narodnyja mastaki Biełarusi — Leanid Ščamialoŭ, Arlen Kaškurevič, Vasil Šaranhovič, Maj Dancyh, Viktar Hramyka svaich podpisaŭ nie pastavili.

Michaś Savicki byŭ supiarečlivaj asobaj. Jon kanfliktavaŭ z kalehami-tvorcami jašče ŭ savieckija časy.

Jašče adna supiarečnaść Savickaha — jahony antysiemityzm. Niekali jamu daviałosia vypraŭlać karciny, pryśviečanyja žacham fašysckich kancłahieraŭ. U sieryi «Ličby na sercy» byŭ piersanaž z zorkami Davyda na łahiernych robach. Na karcinach jon pasłuhoŭvaje karnikam. Tyja zorki mastaku daviałosia zamalavać. Viadoma taksama, što Savicki prykłaŭ niamała namahańniaŭ, kab nie dapuścić viartańnia ŭ Biełaruś tvoraŭ Marka Šahała. Jon niaredka admaŭlaŭ niezaležnym ŚMI ŭ intervju, kažučy, što jany «pradalisia habrejam».

A ŭ 1998 hodzie jon razam z staršynioj abjadnańnia «Histaryčnyja viedy» Adamam Zaleskim źviarnuŭsia da Hienprakuraturu z prośbaj pryciahnuć da kryminalnaj adkaznaści ŭdzielnikaŭ navukovaj kanfierencyi «Palityčnyja represii ŭ Biełarusi: 1917–1997 hady».

Złyja jazyki zakidajuć Savickamu ŭdzieł u reanimacyi nieasavieckaj simvoliki ŭ 1995-m. I, narešcie, partret Stalina, napisany ŭ 2002 hodzie, u časy, kali va ŭładnych kalidorach užo naradžałasia ideja biźnies-ekspłuatacyi imia savieckaha tyrana. Zrešty, toj partret pakidaje nieadnaznačnaje ŭražańnie. Ciomnaje pałatno, na jakim ledź prahladacca abrys fihury Stalina, schavanaj u hłybokim cieni. Nie daniesienaja da vusnaŭ lulka, abjedzieny paŭzmrokam tvar… Apałahietyka ci ździek?

Michaś Savicki byŭ siarod samych šanavanych siońniašniaj uładaj dziejačoŭ kultury. Možna mierkavać navat pa paśmiarotnych znakach uvahi: vice-premjer pryznačany kiraŭnikom kamisii pa arhanizacyi pachavańnia, raźvitańnie ŭ staličnym Domie aficeraŭ, pachavańnie na Alei hanarovych hramadzianaŭ na Uschodnich mohiłkach. Nie paraŭnać z raźvitańniem z narodnym piśmieńnikam Jankam Brylom, jakoje ŭłady faktyčna praihnaravali.

Niahledziačy na supiarečlivaść asoby, Savicki byŭ biassprečnym lidaram savieckaha mastackaha realizmu. «U najlepšych svaich tvorach, jon byŭ praŭdzivym i mocnym. Savicki byŭ zachavalnikam akademičnaj škoły. I ŭ hetym jahonaja značnaść. Jon byŭ adzin taki», — kaža Ryhor Sitnica.

Śmierć mastaka zdymaje ideałahičnyja roznahałośsi. Zastanucca jahonyja tvory. Partrety kłasikaŭ biełaruskaj litaratury ŭpryhožyli školnyja padručniki. Na jaho «Chlabach» uzhadujecca nie adno pakaleńnie biełarusaŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0