Kultura77

«Kraina, jakoj nie škada»

Tak nazyvajecca niaskončanaja apovieść Alesia Adamoviča.

3 vieraśnia biełaruskamu piśmieńniku, krytyku, litaraturaznaŭcu, hramadskamu dziejaču, doktaru fiłałohii, prafiesaru, čalcu-karespandentu Nacyjanalnaj Akademii navuk, dyrektaru Instytuta kinamastactva ŭ Maskvie, Narodnamu deputatu SSSR Alesiu Adamoviču spoŭniłasia b 85.

Nijakich uračystaściaŭ u hety dzień nie ładzicca
ni ŭ Minsku, dzie jon žyŭ i pracavaŭ, ni na Kapylščynie ŭ vioscy Kaniuchi, dzie naradziŭsia, ni ŭ miastečku Hłuša na Babrujščynie, dzie pachavany.

Piatnaccacihadovym chłapčukom jon pajšoŭ u partyzany, a praz dvaccać hadoŭ napisaŭ pra heta aŭtabijahrafičnyja apovieści «Vajna pad strechami» dy «Syny iduć u boj».
Sarakahadovym paśpiachovym akademičnym navukoŭcam jon zrazumieŭ siłu kiniematohrafu dy spaścih hetaje mastactva nie tolki na ŭzroŭni ŭłasnych scenaraŭ dla našumiełych potym stužak («Ja z vohniennaj vioski», «Idzi i hladzi», «Chatynskaja apovieść» dy inšych), ale staŭ dyrektaram Instytutu kinamastactva ŭ Maskvie.
Šaścidziesiacihadovym jon pieršy zabiŭ tryvohu pra biadu, jakaja spaścihła biełarusaŭ paśla čarnobylskaj katastrofy.
A praź siem hadoŭ pamior, adstojvajučy demakratyju i svabodu na ŭsich dastupnych drukavanych staronkach dy z samych roznych trybun.

Paśla jaho zastałosia 17 litaraturaznaŭčych, publicystyčnych i mastackich knih, piać kinafilmaŭ dy bieźlič artykułaŭ,
u jakich jon sprabavaŭ abudzić humanistyčnyja ideały i pačućci dabryni.

Ci ŭsia tvorčaja spadčyna Alesia Adamoviča nadrukavanaja? Jaje zachavalnica — dačka Natalla sabrała i vydała ŭ 2006 hodzie tematyčny tom «Imia hetaj zorcy Čarnobyl», u jaki ŭvajšoŭ adnajmienny kinascenar. Ciapier jana choča vydać asobnymi knihami inšyja časopisnyja publikacyi: «Heta apovieść „Vixi“ —užo ŭsie jaje viedajuć pa časopisnym varyjancie. Paśla filma i śpiektakla publika źviarnuła ŭvahu na apovieść „Niamko“. Nu, a "Vieniera, ci jak ja byŭ pryhońnikam" — jana amal nikomu nie viadomaja. Voś hetyja apovieści mnie b chaciełasia dać knihaj. I jašče "Padarožža ź Minska ŭ Maskvu" dy inšyja publicystyčnyja natatki taksama chaču vydać asobnaj knihaj».

Zhadanyja apovieści vydavalisia dziesiać hadoŭ tamu na hramadskich asnovach, ale mizerny nakład zrabiŭ knihu niezaŭvažnaj dla čytača.

U archivie Alesia Adamoviča zachoŭvajecca bolš za sotniu natatnikaŭ, u jakich miž inšaha zastałasia ŭ nakidach i zaduma apovieści «Kraina, jakoj nie škada».
Heta mieŭsia być tvor pra krainu, jakoj nie škada dziela ekśpierymientu. Zdahadacca, jak jana zaviecca, niaciažka. Hetyja dy inšyja niaździejśnienyja tvorčyja mary dy tajamnicy Alesia Adamoviča dobra viedaje daśledčyk jahonaj spadčyny prafiesar Michaś Tyčyna. Jakoha, miž inšym, siońnia ŭ apošni momant pieradumali zaprašać u efir biełaruskaha telebačańnia.

«Płanavałasia, što na telebačańni chvilinu ci dźvie vykažusia, a potym usio heta čamuści ničym skončyłasia».

Uvohule nijakich pašanotnych imprezaŭ z nahody vosiemdziesiat piataha dnia narodzinaŭ Alesia Adamoviča nia ładzicca ni ŭ Minsku, ni na jahonaj radzimie, ni tam, dzie jon ros, staleŭ i dzie pachavany. Praz vasiamnaccać hadoŭ paśla śmierci piśmieńnika nie stvorany jahony muziej, nie pastaŭleny pomnik, niama miemaryjalnych šyldaŭ na damach u Hłušy i Minsku, dzie jon žyŭ. Jość tolki dźvie karacieńkija vułki, jakija nosiać jahonaje imia, — adna ŭ miastečku Hłuša, a druhaja ŭ minskim pradmieści Kałodziščy.

Kamientary7

Ciapier čytajuć

Syrski: Učora ŭ Biełarusi znoŭ fiksavali pracu adnaho z retranślataraŭ. Bolš jany ich uklučać nie buduć10

Syrski: Učora ŭ Biełarusi znoŭ fiksavali pracu adnaho z retranślataraŭ. Bolš jany ich uklučać nie buduć

Usie naviny →
Usie naviny

«Imia Karatkieviča — instrumient u brudnych rukach, dubina ŭ palityčnych bojkach». Što prapahanda adkazała nakont zaniadbanaha doma siamji kłasika25

Palitviazień ažaniŭsia z kachanaj pa pierapiscy — raźvialisia praz dva miesiacy na voli7

Cimanoŭskaja raskazała, što atrymlivaje ŭ Varšavie jak spartoŭka 700 jeŭra ŭ miesiac12

Momant padzieńnia bieśpiłotnika na pryvatny dom u padmaskoŭnym Jahorjeŭsku17

Jak vyžyć u anamalnuju śpioku. Niečakanyja, ale dziejsnyja parady navukoŭcaŭ3

Kult Śviatoha Siebaśćiana. Jak žorstka zakatavany rańniechryścijanski śviaty staŭ hiej-ikonaj16

U Minsku pastavili zaradki dla elektrakaraŭ, jakija pieradajuć danyja pra parušeńni ŭ DAI

«I voś ja ŭžo stračvaju prytomnaść na ŭnitazie»1

Na Śviciazi ratavalniki dastali mužčynu sa dna voziera i vyratavali

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Syrski: Učora ŭ Biełarusi znoŭ fiksavali pracu adnaho z retranślataraŭ. Bolš jany ich uklučać nie buduć10

Syrski: Učora ŭ Biełarusi znoŭ fiksavali pracu adnaho z retranślataraŭ. Bolš jany ich uklučać nie buduć

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić