Kultura77

«Kraina, jakoj nie škada»

Tak nazyvajecca niaskončanaja apovieść Alesia Adamoviča.

3 vieraśnia biełaruskamu piśmieńniku, krytyku, litaraturaznaŭcu, hramadskamu dziejaču, doktaru fiłałohii, prafiesaru, čalcu-karespandentu Nacyjanalnaj Akademii navuk, dyrektaru Instytuta kinamastactva ŭ Maskvie, Narodnamu deputatu SSSR Alesiu Adamoviču spoŭniłasia b 85.

Nijakich uračystaściaŭ u hety dzień nie ładzicca
ni ŭ Minsku, dzie jon žyŭ i pracavaŭ, ni na Kapylščynie ŭ vioscy Kaniuchi, dzie naradziŭsia, ni ŭ miastečku Hłuša na Babrujščynie, dzie pachavany.

Piatnaccacihadovym chłapčukom jon pajšoŭ u partyzany, a praz dvaccać hadoŭ napisaŭ pra heta aŭtabijahrafičnyja apovieści «Vajna pad strechami» dy «Syny iduć u boj».
Sarakahadovym paśpiachovym akademičnym navukoŭcam jon zrazumieŭ siłu kiniematohrafu dy spaścih hetaje mastactva nie tolki na ŭzroŭni ŭłasnych scenaraŭ dla našumiełych potym stužak («Ja z vohniennaj vioski», «Idzi i hladzi», «Chatynskaja apovieść» dy inšych), ale staŭ dyrektaram Instytutu kinamastactva ŭ Maskvie.
Šaścidziesiacihadovym jon pieršy zabiŭ tryvohu pra biadu, jakaja spaścihła biełarusaŭ paśla čarnobylskaj katastrofy.
A praź siem hadoŭ pamior, adstojvajučy demakratyju i svabodu na ŭsich dastupnych drukavanych staronkach dy z samych roznych trybun.

Paśla jaho zastałosia 17 litaraturaznaŭčych, publicystyčnych i mastackich knih, piać kinafilmaŭ dy bieźlič artykułaŭ,
u jakich jon sprabavaŭ abudzić humanistyčnyja ideały i pačućci dabryni.

Ci ŭsia tvorčaja spadčyna Alesia Adamoviča nadrukavanaja? Jaje zachavalnica — dačka Natalla sabrała i vydała ŭ 2006 hodzie tematyčny tom «Imia hetaj zorcy Čarnobyl», u jaki ŭvajšoŭ adnajmienny kinascenar. Ciapier jana choča vydać asobnymi knihami inšyja časopisnyja publikacyi: «Heta apovieść „Vixi“ —užo ŭsie jaje viedajuć pa časopisnym varyjancie. Paśla filma i śpiektakla publika źviarnuła ŭvahu na apovieść „Niamko“. Nu, a "Vieniera, ci jak ja byŭ pryhońnikam" — jana amal nikomu nie viadomaja. Voś hetyja apovieści mnie b chaciełasia dać knihaj. I jašče "Padarožža ź Minska ŭ Maskvu" dy inšyja publicystyčnyja natatki taksama chaču vydać asobnaj knihaj».

Zhadanyja apovieści vydavalisia dziesiać hadoŭ tamu na hramadskich asnovach, ale mizerny nakład zrabiŭ knihu niezaŭvažnaj dla čytača.

U archivie Alesia Adamoviča zachoŭvajecca bolš za sotniu natatnikaŭ, u jakich miž inšaha zastałasia ŭ nakidach i zaduma apovieści «Kraina, jakoj nie škada».
Heta mieŭsia być tvor pra krainu, jakoj nie škada dziela ekśpierymientu. Zdahadacca, jak jana zaviecca, niaciažka. Hetyja dy inšyja niaździejśnienyja tvorčyja mary dy tajamnicy Alesia Adamoviča dobra viedaje daśledčyk jahonaj spadčyny prafiesar Michaś Tyčyna. Jakoha, miž inšym, siońnia ŭ apošni momant pieradumali zaprašać u efir biełaruskaha telebačańnia.

«Płanavałasia, što na telebačańni chvilinu ci dźvie vykažusia, a potym usio heta čamuści ničym skončyłasia».

Uvohule nijakich pašanotnych imprezaŭ z nahody vosiemdziesiat piataha dnia narodzinaŭ Alesia Adamoviča nia ładzicca ni ŭ Minsku, ni na jahonaj radzimie, ni tam, dzie jon ros, staleŭ i dzie pachavany. Praz vasiamnaccać hadoŭ paśla śmierci piśmieńnika nie stvorany jahony muziej, nie pastaŭleny pomnik, niama miemaryjalnych šyldaŭ na damach u Hłušy i Minsku, dzie jon žyŭ. Jość tolki dźvie karacieńkija vułki, jakija nosiać jahonaje imia, — adna ŭ miastečku Hłuša, a druhaja ŭ minskim pradmieści Kałodziščy.

Kamientary7

Ciapier čytajuć

Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec12

Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec

Usie naviny →
Usie naviny

U Ispanii źnik 37‑hadovy biełarus. Blizkija nie mohuć znajści jaho ŭžo tydzień2

Rasijski vajskoviec, jaki vajavaŭ va Ukrainie, zapisaŭ zvarot da Pucina i papiaredziŭ pra miaciež. Jaho aryštavali13

Vučyč zajaviŭ, što praź niekalki tydniaŭ padaje ŭ adstaŭku3

Ci možna ŭ Biełarusi ŭziać z saboj na plaž sabaku?8

Zaŭziatary, jakija pryjechali na čempijanat śvietu ŭ ZŠA, u šoku ad amierykanskaj kultury čajavych26

U Minsku cicha začynili raddom №3 na vulicy Lenina11

Hienprakuror pra studentaŭ EHU: Pahałoŭna, biez razboru pryciahvać da adkaznaści nichto nie budzie12

Ejsmant — Zialenskamu: Maŭčy lepš. Hladzicie, kab jadziernaja zbroja nie stajała na miažy28

Ukrainski vajskoviec: Scenaryj 2022 hoda, kali išli kałony ź Biełarusi, ciapier nierealistyčny8

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec12

Pieraściarohi pierad «novymi Žytkavičami». Kijeŭ darma bačyć pahrozu ŭ budaŭnictvie mastoŭ cieraz Prypiać i Muchaviec

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić