Biełaruski archiŭ vusnaj historyi na kanfierencyi «Čarnobylskaja avaryja i hramadstva: 30 hod paśla katastrofy» adkryje vystavu pałotnaŭ Viktara Šmatava z cyklu «Čarnobylskaja trahiedyja».
Sioletniaja kanfierencyja «Čarnobylskaja avaryja i hramadstva: 30 hod paśla katastrofy» padviadzie peŭnyja vyniki taho, jak našaje žyćcio źmianiła taja žudasnaja katastrofa. Prajšło ŭžo amal 30 hod paśla vybuchu na čaćviortym enierhabłoku, za hety čas vyrasła pakaleńnie, ale prablemy postčarnobylskaha śvietu nie adpuskajuć nas i ciapier. I hetyja prablemy tyčacca nie tolki biełarusaŭ dy ŭkraincaŭ, ale ŭsich ludziej. Na kanfierencyi dyskusiju zładziać navukoŭcy ź Japonii, ZŠA, Polščy, Finlandyi.
Adnak, nie tolki navukoŭcy zajmajucca daśledavańniem trahiedyi. Litaratary, mastaki taksama nie zastalisia ŭ baku i pasprabavali uśviadomić avaryju i jaje nastupstvy praz mastackija srodki. Takim mastakom byŭ i Viktar Šmataŭ, jaki pryśviaciŭ vialikuju častku svajho žyćcia Čarnobylskaj temie.
Dačka tvorcy Marta Šmatava razam ź Biełaruskim archivam vusnaj historyi arhanizavali vystavu pracaŭ mastaka. Ekspazicyju składuć pracy z cykła «Čarnobylskaja trahiedyja», u jakoj mastak pieradaŭ, jak źmianiłasia jahonaja baćkaŭščyna paśla katastrofy: «U Brahinie baćku vielmi dobra viedajuć i šanujuć i siońnia. Letaś tam adkryŭsia plener jaho imia. Baćka jeździŭ u zonu štohod, pakul byŭ zdarovy», – kaža Marta Šmatava.
Pabačyć tvory mastaka možna budzie tolki padčas kanfierencyi, usiaho dva dni - 15 i 16 krasavika na druhim paviersie kreatyŭnaj prastory «CECH» (vuł. Kastryčnickaja, 16).
***
Viktar Fiodaravič Šmataŭ naradzŭsia 9 maja 1936 u h. p. Kamaryn Brahinskaha rajona.
Skončyŭ Minskuju mastackuju vučelniu imia A. K. Hlebava, Biełaruski teatralna-mastacki instytut, aśpiraturu Instytuta mastactvaznaustva, etnahrafii i falkłora AN BSSR.
Doktar mastactvaznaŭstva. Aŭtar bolš za 400 navukovych publikacyj. U 1993 hodzie byŭ uznaharodžany miedalom F. Skaryny, u 1995 hodzie staŭ łaŭreatam Dziaržaŭnaj premii za daśledavańni tvorčaści F.Skaryny. Stvaryŭ seryju karcin «Čarnobylskaja trahiedyja». Dziakujučy Viktaru Šmatavu ŭ 1988 hodzie była stvorana Brahinskaja karcinnaja halereja. U 1991 hodzie navukoŭcam inicyjavaŭ zbor pomnikaŭ etnahrafii ŭ adsielenych vioskach. Ciaham 22 ekśpiedycyj było vyratavana la 2000 pomnikaŭ etnahrafii i narodnaha mastactva, na padstavie jakich utvaryłasia ekspazicyja ŭ Muziei staražytnabiełaruskaj kultury AN Biełarusi. Pamior 21 vieraśnia 2006 hoda, pachavany na Ŭschodnich mohiłkach u Miensku.
-
Karcina Šahała «Prahułka» zastaniecca ŭ Biełarusi da kastryčnika: Turčyn damoviŭsia ź Mišuścinym ab praciahu vystavy
-
Na «Biełaruśfilmie» siarod biaskoncych filmaŭ pra vajnu narešcie zdymuć navahodniuju kamiedyju
-
Zamianiŭ 95% trupy, ale nie zavajavaŭ publiku. Što robić ź biełaruskim baletam eks-premjer rasijskaj Maryinki
Kamientary