«Ja byŭ ateistam, dakazvaŭ ludziam, što Boha niama»

Kandydat na pasadu prezidenta Vital Rymašeŭski raspavioŭ, jak byŭ lideram jašče ŭ dziciačym sadku, čamu ŭłady ŭparta nie rehistrujuć BCHD i što ličyć svajoj zadačaj na hetych vybarach.

«Kolki siabie pamiataju — byŭ lideram»

— Kožny maje svoj šlach u palityku. Dla kahości heta baćki albo siabry, kamuści pračytanyja knihi ci artykuły. A niekatorym jašče sa škoły kazali: «Tabie, što, bolš, čym inšym, treba?» Jak vy pryjšli ŭ palityku?

— Nakolki ja siabie pamiataju, mnie zaŭsiody było «bolš, čym inšym, treba». Ja byŭ lideram ź dziciačaha sadka. Nie toje, kab ja da hetaha imknuŭsia, ale heta atrymlivałasia niejak samo.

— Što heta aznačaje — być lidaram u dziciačym sadku?

— Ja kazaŭ i mianie słuchalisia.

Ja byŭ zaŭsiody pieršym, niahledziačy na toje, što chtości byŭ dužejšym. U mianie było šmat siabroŭ, i ja byŭ u centry ŭvahi.

Ja taksama pamiataju, što cikaviŭsia palitykaj jašče sa škoły. Niekatoryja prapuskajuć palitinfarmacyi mima vušej, a mnie ŭsio heta było cikava. I adna ź pieršych knižak, jakuju ja pračytaŭ, — «Kak zakalałaś stal».

U 10-m kłasie da nas pryjšła novaja nastaŭnica biełaruskaj movy. Jana była ruskaja pa nacyjanalnaści, i kazała nam:

«Ja, ruskaja, lublu i pavažaju biełaruskuju movu, a vy joj pahardžajecie». Za dva hady jana šmat źmianiła ŭ našaj śviadomaści.

Da taho ž heta byŭ kaniec 80-ch, kali pa-novamu adkryvałasia historyja i kultura Biełarusi. Tamu pytańnie biełaruskaj movy dla mianie prosta stała pytańniem praŭdy i spraviadlivaści. Ja liču, što razmaŭlać na biełaruskaj movie, žyć biełaruskaj kulturaj — heta pravilna, heta adpaviadaje praŭdzie.

U Biełaruskim nacyjanalnym techničnym univiersitecie, dzie ja vučyŭsia, ja byŭ troški biełaj varonaj, bo tam mała kaho cikavili hetyja moŭnyja prablemy.

Była cełaja historyja, jak ja trapiŭ u palityku. U 1996 hodzie mianie zatrymali na mitynhu 25 sakavika, i Vincuk Viačorka ź miehafona havaryŭ usiamu mitynhu pra majo zatrymańnie.

Ale za niekalki dzion da «Čarnobylskaha šlachu» mnie ŭručyli paviestku ŭ prakuraturu — heta ŭ ich była takaja praktyka zapałochvańnia. I ja vyrašyŭ, što ŭ takoj situacyi nie pajści na «Šlach» budzie nižej majoj hodnaści i ŭsich žyćciovych praviłaŭ.

Tak što hetaja paviestka stała mnie pucioŭkaj u palityku. Na hetym «Čarnobylskim šlachu» ja i zapisaŭsia ŭ hramadskaje abjadnańnie BNF.

— I nakolki ja viedaju vašu palityčnuju bijahrafiju, vy daloka nie adrazu pryjšli da idejaŭ chryścijanskaj demakratyi?

— Tak supała, što moj prychod u palityku amal supaŭ z maim prychodam da viery. Heta zdaryłasia praz hod paśla majho pieršaha źjaŭleńnia na mitynhu. Bo da hetaha ja byŭ nie tolki niaviernikam, a navat ateistam, dakazvaŭ ludziam, što Boha niama.

I kali ja staŭ viernikam, ja ŭžo nie raździalaŭ zaniatki palitykaj ad majho chryścijanskaha žyćcia, jakoje, zrazumieła, było dla mianie na pieršym miescy. Z tych časoŭ majoj maraj było stvareńnie chryścijanska-demakratyčnaj partyi. Ja šmat šukaŭ i šmat pracavaŭ na hetym šlachu. My sprabavali heta zrabić razam z Hienadziem Hrušavym. Partyja nie paŭstała, ale zajmacca moładzievaj palitykaj ja nie pakidaŭ.

I kali pačałosia stvareńnie Biełaruskaj Chryścijanskaj demakratyi, ja naturalna adčuŭ, što heta majo. Vyjšaŭ z AHP i staŭ sustaršynioj BCHD.

«My, BCHD, nie majem prava na manapoliju pradstaŭlać chryścijan»

— BCHD razdražniaje mnohich tym, što sprabuje zaćvierdzić, što dobra, što kiepska, što pravilna, što niapravilna, što maralna, a što — nie. Čamu vy rašajecie, što ŭ vas jość na heta prava?

— Kožny čałaviek, jak svabodnaja i poŭnavartasnaja asoba, maje prava i pavinien vyznačać, što jość dobra, a što kiepska, i dzialicca hetym ź inšymi. Tym bolš palityki, lidery, jakija pavinny heta rabić adkazna.

My, BCHD, nie majem prava na manapoliju pradstaŭlać chryścijan. Vielmi dobra, kab chryścijanie byli pradstaŭleny ŭ inšych partyjach i ŭ kamandzie Łukašenki. Bo ja pierakanany, što sumlenny chryścijanin, jaki choča žyć pa viery, svoj kryž znojdzie.

I kali ja chryścijanin, to čamu ja pavinien maŭčać i tym samym być kryvadušnym, adździalać svaju vieru ad taho, što ja rablu ŭ palitycy?

— Ale vy chacieli b, kab usie dumali tak, jak vy? Ci vy razumiejecie, što tak nikoli nie budzie, i navat Bibliju ŭsie tłumačać pa-roznamu?

— Tak, usie tłumačać Bibliju pa-roznamu, Haspodź adčyniajecca kožnamu pa-svojmu. Jość carkva, a jość niejkija dohmy, vychad za jakija ličycca jeraśsiu. Ale ŭ miežach hetych dahmataŭ svaboda vielmi vialikaja.

Kali čałaviek choča, kab usie dumali, jak jon, to heta dyktatar. Biezumoŭna, roznadumstva musić być. Adnak hramadstva ŭsio ž bazirujecca na praviłach, pryniatych bolšaściu. I mnie asabista chaciełasia b, kab biełaruskaje hramadstva za fundamientalnyja kaštoŭnaści brała chryścijanstva. Bo mienavita jano daje mahčymaść maksimalna ščaśliva i svabodna žyć kožnamu čałavieku.

— Vy kazali, što sami ŭ maładości byli ateistam. Jak vy staviciesia ciapier da niaviernikaŭ i da ateistaŭ?

— Ja piersanalna staŭlusia sa škadavańniem. Ale Biełaruskaja Chryścijanskaja demakratyja, jak palityčnaja partyja, nie robić roźnicy pamiž ludźmi na padstavie relihijnaj prykmiety. U našu partyju mohuć ustupać jak vierujučyja, hetak i niavierujučyja. Hałoŭnaje, kab jany pryznavali prahramu i byli hatovyja vykonvać statut i asnoŭnyja pryncypy partyi. Hvałtam prymusić čałavieka niemahčyma.

— Čamu ŭłady hetak uparta nie rehistrujuć BCHD?

— Za apošnija 10 hadoŭ nivodnaj novaj apazicyjnaj partyi ci značnaj hramadskaj arhanizacyi nie było zarehistravana. Vyklučeńniem staŭ tolki ruch «Za Svabodu», i tut byli vidavočnyja palityčnyja pryčyny.

Nie rehistrujuć, bo bajacca. Bajacca, mahčyma, nie stolki ciapierašniaj BCHD, kolki taho patencyjału, jaki my možam mieć u hramadstvie. Za apošni čas naša padtrymka siarod pravasłaŭnych i katalickich ijerarchaŭ, prostych viernikaŭ pavialičyłasia vielmi značna.

«Naš vorah — nie piersanalna Łukašenka, a toje zło, jakoje panuje ŭ Biełarusi»

— Kali ŭ listapadzie 2009-ha stvaraŭsia BNB (Biełaruski niezaležnicki błok), to dla bolšaści było vidavočna, što jon stvarajecca dla vyłučeńnia Alaksandra Milinkieviča kandydatam u prezidenty. Ale niečakana dla mnohich BCHD vyłučyła svajho kandydata. Niekatoryja paplečniki Alaksandra Milinkieviča na majo pytańnie, čamu Milinkievič źniaŭsia, adkazvali mnie litaralna nastupnaje: maŭlaŭ, spytaj lepš u BCHD. Dyk heta vy vinavatyja ŭ tym, što Milinkievič nie vyłučyŭsia na hetych vybarach?

— U Milinkieviča paŭhoda pierad vybarami była takaja pazicyja: maŭlaŭ, my idziom na vybary sami, i nijakaja padtrymka BCHD nam nie patrebnaja. I tut raptam, kali akazałasia, što ŭ jaho niama dastatkova resursaŭ, u tym liku materyjalnych, vyśviatlajecca, što ŭ hetym vinavata BCHD.

My nikoli nie padpisvalisia pracavać na kahości — ci na Milinkieviča, ci na kaho inšaha. Kali stvaraŭsia BNB, to meta była vielmi jasnaja i prazrystaja — abjadnańnie pravych nacyjanalnych sił. My daŭno kazali, što niemahčyma jadnacca z kamunistami, my byli paśladoŭnyja ŭ tym, što jadnańnie pavinna być na supolnych kaštoŭnaściach.

Naš vorah — nie piersanalna Łukašenka, a toje zło, jakoje panuje ŭ Biełarusi.

«Častka kandydataŭ idzie na vybary pad maskoŭskimi łozunhami, za maskoŭskija hrošy»

— Kali dypłamatyčna spytać u vas, jak vy aceńvajecie svaje šancy na hetych prezidenckich vybarach, što b vy adkazali? Jakija ŭ vas zadačy na hetych vybarach?

— BCHD vyłučaje na hetych vybarach svajho kandydata, bo jość rečy, jakija treba prosta rabić, biez ahladki na šancy. I my pastaŭleny ŭ takija ŭmovy, što pa-inšamu zrabić było niemahčyma.

Paviercie, my zrabili ŭsio dziela vyłučeńnia adzinaha kandydata ad BNB, ale nie ŭsio zaležała ad nas. My idziem napierad, u nas jość jasnaja prahrama — zbudavać biełaruskaje hramadstva na chryścijanska-demakratyčnych kaštoŭnaściach. I hetyja vybary my razhladajem jak bitvu, jakuju treba vyjhrać.

Nam zrazumieła, što vybary buduć falsifikavanyja, što adzinaha kandydata ad apazicyi ŭžo nie budzie, što častka kandydataŭ idzie na vybary pad maskoŭskimi łozunhami, za maskoŭskija hrošy. Vidavočna, što finansavych resursaŭ u ich šmat bolš, čym u nacyjanalnych kandydataŭ.

Ja pierakanany, što ŭ bližejšy čas ułada ŭ Biełarusi, palityčnaja sistema budzie mianiacca. Tamu naša zadača-minimum — stać bolš mocnymi i za hetyja vybary zrabić krok dla źmieny ŭłady.

— Kali vy kažacie pra kandydataŭ «pad maskoŭskimi łozunhami», ci aznačaje heta, što vy nie hatovyja ź imi abjadnoŭvacca navat dziela ahulnaj taktyki i stratehii?

— Niama pakul nijakaj ahulnaj taktyki i stratehii. Ja nie baču, kab chto-niebudź prapanoŭvaŭ bolš za nas. My sklikali ahulnuju pres-kanferencyju, tudy pryjšła pałova kandydataŭ. My prapanavali pravieści supolnuju akcyju 24 listapada, rychtavać «Płošču» razam. Ale vodhuk pakul vielmi słaby.

— Ale hetych kandydataŭ «z maskoŭskimi hrašyma» vy jašče ŭsprymajecie jak paplečnikaŭ ci ŭžo jak praciŭnikaŭ?

— My nie sudzim ludziej apryjory, viasnoj ja pieršy zajaŭlaŭ, što toj, chto kaža pra pramaskoŭskich kandydataŭ, pavodzić siabie jak platkar.

Bo, jak skazana ŭ Biblii, treba sudzić pa pładach — što palityk robić i kaža, jakuju maje prahramu.

Ale ciapier ja mahu kanstatavać fakty, kali baču, jak niekatoryja kandydaty vystupajuć za intehracyju z Rasiejaj. I ja nie mahu nie vystupać suprać takoj prahramy. Ja nie razhladaju ich jak kankurentaŭ, ale kažu pra toje ŭ ich prahramach, z čym my nie zhodnyja.

— Ale jość chacia b tearetyčnaja mahčymaść, kab vy pahadzilisia źniać svaju kandydaturu na karyść niejkaha niachaj samaha blizkaha vam kandydata — kali vam padasca, što ŭ jaho bolš šancaŭ?

— Teoryjaj zajmajucca palitołahi, palityki zajmajucca praktykaj. I jak palityk, ja kažu, što praktyčna heta zaraz niemahčyma.

— Moža, usio ž bieź niejkaha abjadnańnia niemahčyma vyjhrać? Moža, varta nastupić na horła ŭłasnaj pieśni dziela ahulnaj pieramohi?

— Biezumoŭna, abjadnańnie patrebnaje. Ale za takimi zaklikami pavinna stajać dziejańnie. My, darečy, nie reahujem, kali na nas ljuć brud. Placoŭki dla pieramovaŭ niama, kultury pieramoŭnaj niama, ja navat skažu, što biełaruskija apazicyjnyja siły siońnia pakazali svaju niedamovazdolnaść.

— Jak vy bačycie pierśpiektyvu «Płoščy»? Vy sami budziecie na «Płoščy» 19 śniežnia?

— Biezumoŭna, budu. Ja liču, što lidar, jaki nie prychodzić na «Płošču» — heta nie lidar. Lidary nie pavinny chavacca za śpinami aktyvistaŭ, jany musiać arhanizoŭvać hety pratest.

Chryścijanie paklikany baranić spraviadlivaść i svabodu. Nacyjanalny strajk jak niehvałtoŭny mietad baraćby — heta, ja dumaju, samy prymalny mietad palityčnych patrabavańniaŭ i źmieny ŭłady. I my, palityčnyja lidary, pavinny być padrychtavanymi ŭznačalić pratesty i pavieści za saboj.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0